श्रवणम्

7.71.1 समानपद
अप॒ स्वसु᳚रु॒षसो॒ नग्जि᳚हीते रि॒णक्ति᳚ कृ॒ष्णीर᳚रु॒षाय॒ पन्था᳚म् ।
अश्वा᳚मघा॒ गोम᳚घा वां हुवेम॒ दिवा॒ नक्तं॒ शरु᳚म॒स्मद्यु᳚योतम् ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अप᳚ । स्वसुः᳚ । उ॒षसः᳚ । नक् । जि॒ही॒ते॒ । रि॒णक्ति᳚ । कृ॒ष्णीः । अ॒रु॒षाय᳚ । पन्था᳚म् ।
अश्व᳚॑मघा । गो॑म᳚घा । वा॒म् । हु॒वे॒म॒ । दिवा᳚ । नक्त᳚म् । शरु᳚म् । अ॒स्मत् । यु॒यो॒त॒म् ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

स्वसुः स्वसृस्थानीयायाउषसः सकाशात् नक् नक्तं रात्रिरपि जिहीते अपगच्छति तस्याः अवकाशं दत्वा स्वयमपगताइत्यर्थः । स्वसा स्वस्रे ज्यायस्यै योनिमारैगित्युक्तम् । कृष्णीः कृष्णवर्णा रात्रिररुषाय आरोचमानायाह्ने सूर्याय वा पन्थां पन्थानं मार्गं रिणक्ति रेचयति यस्मादेवं तस्माद्युवयोरागमनसमयत्वात् हे अश्वामघा अश्वधनौ हे गोमघा गोधनौ उभयोः प्रदातारावित्यर्थः ईदृशौ वां युवां हुवेम स्तुमः आह्वयामः दिवानक्तं सर्वदा शरुं हिंसकमस्मदस्मत्तोयुयोतं पृथक्कुरुतम् ॥ १ ॥