म॒क्षू दे॒वव᳚तो॒ रथ॒ः शूरो᳚ वा पृ॒त्सु कासु᳚ चित् ।
दे॒वानां॒ य इन्मनो॒ यज᳚मान॒ इय᳚क्षत्य॒भीदय᳚ज्वनो भुवत् ॥
दे॒वानां॒ य इन्मनो॒ यज᳚मान॒ इय᳚क्षत्य॒भीदय᳚ज्वनो भुवत् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
म॒क्षु । दे॒व॑व᳚तः । रथः᳚ । शूरः᳚ । वा॒ । पृ॒त्॑सु । कासु᳚ । चि॒त् ।
दे॒वाना᳚म् । यः । इत् । मनः᳚ । यज᳚मानः । इय᳚क्षति । अ॒भि । इत् । अय᳚ज्वनः । भु॒व॒त् ॥
दे॒वाना᳚म् । यः । इत् । मनः᳚ । यज᳚मानः । इय᳚क्षति । अ॒भि । इत् । अय᳚ज्वनः । भु॒व॒त् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
देववतः देवायष्टव्यतया यस्यसन्ति सदेववान् तस्य रथोदेवैर्दत्तः मक्षु शीघ्रं दुर्गमपि प्रविशति सर्वत्राप्रतिहतगतिरित्यर्थः । तत्रदृष्टान्तः-वाशब्दोत्रो- पमानवाची यथा शूरोयोद्धा कासु चित् पृत्सु पृतनासु तद्वत् योदेवानां इदवधारणे मनएवइयक्षति स्तुतिभिः पूजयितुमिच्छति यद्वा देवानां मनइ- यक्षति हविर्भिर्यष्टुमिच्छति सयजमानः अयज्वनःयागं अकुर्वतोजनान् अभिभुवत् स्वसामर्थ्येनाभिभवत्येव । इयक्षन्ति यक्षपूजायाम् यजदेवपूजा- दिषु उभयोरभ्यासस्यसम्प्रसारणं छान्दसम् । पूर्वस्य स्कोः संयोगाद्योरिति ककारलोपः ॥ १५ ॥