श्रवणम्

8.31.4
अस्य᳚ प्र॒जाव᳚ती गृ॒हे॑स᳚श्चन्ती दि॒वेदि᳚वे ।
इळा᳚ धेनु॒मती᳚ दुहे ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अस्य᳚ । प्र॒जा॑व᳚ती । गृ॒हे । अस᳚श्चन्ती । दि॒वे॑दि᳚वे ।
इळा᳚ । धे॒नु॒॑मती᳚ । दु॒हे॒ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

प्रजावती पुत्रादियुक्तं असश्चन्ती सश्चतिर्गतिकर्मा अगमनशीलं तादृशं धेनुमती धेनुः पयसा सर्वान् धिनोति प्रीणयतीतिधेनुर्गौः तत्सहितं इळान्नं अस्य यष्टुर्गृहे दिवेदिवे अहरहः दुहे देवैर्दुत्द्यते । यद्वा इळेति गवां देवता सा स्थिरा धेनुमती गवांपतित्वाद्धेनुभिर्धेनुमती इळा गोदेवता देवैः प्रेरि- तासती अस्य यजमानस्य गृहे दोग्धा पुत्रादिकमस्मै ददातीत्यर्थः दुहेर्लटिलोपस्तआत्मनेपदेष्वितितलोपः अत्रेज्यास्तवः ॥ ४ ॥