स रे᳚तो॒धा वृ᳚ष॒भः शश्व᳚तीनां॒ तस्मि᳚न्ना॒त्मा जग᳚तस्त॒स्थुष᳚श्च ।
तन्म᳚ ऋ॒तं पा᳚तु श॒तशा᳚रदाय यू॒यं पा᳚त स्व॒स्तिभि॒ः सदा᳚ नः ॥
तन्म᳚ ऋ॒तं पा᳚तु श॒तशा᳚रदाय यू॒यं पा᳚त स्व॒स्तिभि॒ः सदा᳚ नः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
सः । रे॒तः॒॑धाः । वृ॒ष॒भः । शश्व᳚तीनाम् । तस्मि᳚न् । आ॒त्मा । जग᳚तः । त॒स्थुषः᳚ । च॒ ।
तत् । मा॒ । ऋ॒तम् । पा॒तु॒ । श॒त॑शा᳚रदाय । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्ति॑भिः᳚ । सदा᳚ । नः॒ ॥
तत् । मा॒ । ऋ॒तम् । पा॒तु॒ । श॒त॑शा᳚रदाय । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्ति॑भिः᳚ । सदा᳚ । नः॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
सपर्जन्यः शश्वतीनां बह्वीनामोषधीनां रेतोधाः रेतसउदकस्य बीजभूतस्य धाता विनिधाता भवति वृषभइत्युपमा यथा कश्चिद्वृषभः बह्वीनां गवां गर्भस्याधाता भवति तद्वत् अतस्तस्मिन् पर्जन्ये जगतो जङ्गमस्य तस्थुषः स्थावरस्य च आत्मा देहो वर्तते तत्पर्जन्येन दत्तं ऋतमुदकं मा मां शतशारदाय शतसंवत्सरजीवनार्थं पातु रक्षतु माशब्दस्य ऋत्यकइति प्रकृतिभावो ह्रस्वत्वञ्च । अन्यद्गतम् ॥ ६ ॥
पर्जन्यायेति तृचं चतुर्दशं सूक्तं गायत्रम् पूर्ववदृषिदेवते तथाचानुक्रान्तम्-पर्जन्यायतृचं गायत्रमिति वैश्वानरपार्जन्यायामन्वारंभणी- यायां पार्जन्यस्य चरोः पर्जन्यायेत्यनुवाक्या सूत्र्यतेहि-पर्जन्यायप्रगायत प्रवातावान्तिपतयन्तिविद्युतइति ।