प्रोथ॒दश्वो॒ न यव᳚से॑वि॒ष्यन्य॒दा म॒हः सं॒वर᳚णा॒द्व्यस्था᳚त् ।
आद᳚स्य॒ वातो॒ अनु᳚ वाति शो॒चिरध᳚ स्म ते॒ व्रज᳚नं कृ॒ष्णम᳚स्ति ॥
आद᳚स्य॒ वातो॒ अनु᳚ वाति शो॒चिरध᳚ स्म ते॒ व्रज᳚नं कृ॒ष्णम᳚स्ति ॥
पदपाठः (Word-by-word)
प्रोथ᳚त् । अश्वः᳚ । न । यव᳚से । अ॒वि॒ष्यन् । य॒दा । म॒हः । स॒म्॑वर᳚णात् । वि । अस्था᳚त् ।
आत् । अ॒स्य॒ । वातः᳚ । अनु᳚ । वा॒ति॒ । शो॒चिः । अध᳚ । स्म॒ । ते॒ । व्रज᳚नम् । कृ॒ष्णम् । अ॒स्ति॒ ॥
आत् । अ॒स्य॒ । वातः᳚ । अनु᳚ । वा॒ति॒ । शो॒चिः । अध᳚ । स्म॒ । ते॒ । व्रज᳚नम् । कृ॒ष्णम् । अ॒स्ति॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
यवसे घासे अविष्यन् भक्षयन् प्रोथत् शद्बं कुर्वन् संचरन्वा अश्वोन अश्वइव महोमहतः संवरणान्निरोधात् दावरूपोग्निः यदा व्यस्थात् सततेषु वृक्षेषु वितिष्ठते आत् तदा अस्याग्नेः शोचिरर्चिरनुवातो वाति । अथ प्रत्यक्षस्तुतिः अधअनन्तरं हे अग्ने ते तव व्रजनं वर्त्म कृष्णमस्ति भवति स्मेतिपूरणः ॥ २ ॥