वि द्वी॒पानि॒ पाप᳚त॒न्तिष्ठ᳚द्दु॒च्छुनो॒भे यु᳚जन्त॒ रोद᳚सी ।
प्र धन्वा᳚न्यैरत शुभ्रखादयो॒ यदेज᳚थ स्वभानवः ॥
प्र धन्वा᳚न्यैरत शुभ्रखादयो॒ यदेज᳚थ स्वभानवः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
वि । द्वी॒पानि᳚ । पाप᳚तन् । तिष्ठ᳚त् । दु॒च्छुना᳚ । उ॒भे इति᳚ । यु॒ज॒न्त॒ । रोद᳚सी॒ इति᳚ ।
प्र । धन्वा᳚नि । ऐ॒र॒त॒ । शु॒भ्र॒॑खा॒द॒यः॒ । यत् । एज᳚थ । स्व॒॑भा॒न॒वः॒ ॥
प्र । धन्वा᳚नि । ऐ॒र॒त॒ । शु॒भ्र॒॑खा॒द॒यः॒ । यत् । एज᳚थ । स्व॒॑भा॒न॒वः॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
द्वीपानि द्वयोः पार्श्वयोः आपोयेषु तानि उदमध्यस्थलानि झंतरुपसर्गेभ्योपईदितीत्वम् ऋक्पूरित्यादिनाअकारः समासान्तः । तानिच विपापतम् अत्यर्थं मरुद्वेगेन विपतन्ति । तिष्ठत् स्थावरं चान्यदृक्षजातं दुच्छुना दुःखेन युज्यते उभे रोदसी द्यावापृथिव्यावपि युजंत ते मरुतः स्वागमनजनितेन कंपनेन योजयन्ति । परोर्धर्चः परोक्षकृतः धन्वानि गमनशीलान्युदकानिच प्रैरत प्रगच्छंति हे शुम्रखादयः शोभनायुधाः शोभनहविष्कावा हे स्व- भानवः स्वायत्तदीप्तयः युयं यद्यदा एजथ कंपयथ तदा एतत्पूर्वोक्तं सर्वं निष्पाद्यते इत्यर्थः ॥ ४ ॥