आ प॒शुं गा᳚सि पृथि॒वीं वन॒स्पती᳚नु॒षासा॒ नक्त॒मोष᳚धीः ।
विश्वे᳚ च नो वसवो विश्ववेदसो धी॒नां भू᳚त प्रावि॒तारः᳚ ॥
विश्वे᳚ च नो वसवो विश्ववेदसो धी॒नां भू᳚त प्रावि॒तारः᳚ ॥
पदपाठः (Word-by-word)
आ । प॒शुम् । गा॒सि॒ । पृ॒थि॒वीम् । वन॒स्पती᳚न् । उ॒षसा᳚ । नक्त᳚म् । ओष᳚धीः ।
विश्वे᳚ । च॒ । नः॒ । व॒स॒वः॒ । वि॒श्व॒॑वे॒द॒सः॒ । धी॒नाम् । भू॒त॒ । प्र॒॑अ॒वि॒तारः᳚ ॥
विश्वे᳚ । च॒ । नः॒ । व॒स॒वः॒ । वि॒श्व॒॑वे॒द॒सः॒ । धी॒नाम् । भू॒त॒ । प्र॒॑अ॒वि॒तारः᳚ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
पूर्वार्धर्चेग्निःसंबोध्यते पश्वादिशब्दसन्द्रावात् । हे अग्ने नोस्मदीये यज्ञे पशुमग्नीपोमीयं पशुंप्रति आगासि आगच्छसि । गाङ् गतौ व्यत्ययेनपरस्मैपदम् । तथा पृथिवीमिदं देवसदनंप्रति । किच्च वनस्पतीन् मथनसाधनानरणिरूपान्वनस्पतीन्प्रति । तथा उषसा होतव्यत्वेनोषः कालं तथा नक्तं यष्टव्यत- या रात्रिंच प्रति । किच्च ओषधीः उषदाहे अत्र मादनकर्मा ओषन्ति माद्यन्ति अनेनेति ओषः सोमः । सधीयते निधीयते येष्विति ओषधयोग्रावाणः तान् प्रति आगच्छसि । यद्वा ओषध्यः फलपाकान्तालताः ताःप्रति आयाहि । अथवा हे स्तोतः पश्वादीनागासि समंतात्स्तुहि । कैगै शब्देइतिधातुः । ततः हे वसवः वासयितारोविश्ववेदसः सर्वधनाः सर्वज्ञानावा हे विश्वे सर्वेपि देवानोस्मदीयानां कर्मणां प्रावितारोभूत अनेनाग्निनासह यूयं प्रकर्षेण रक्षकाभवत ॥ २ ॥