कृ॒ण्वन्नपां᳚सि॒ नर्या᳚ पु॒रूणि॒ सोमो॒ न पी॒तो हव्य॒ः सखि᳚भ्यः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
कृ॒ण्वन् । अपां᳚सि । नर्या᳚ । पु॒रूणि᳚ । सोमः᳚ । न । पी॒तः । हव्यः᳚ । सखि᳚॑भ्यः ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
ऋभुक्षाः समहान् । यद्वा ऋभुशब्देन ऋभ्वादयस्त्रयोगृह्यन्ते ऋभुभिः सह क्षियति निवसतीति तादृशः । वृत्रहा सइन्द्रः सद्यस्तदानीमेव जज्ञानः प्रादुर्भवन् हव्यः सर्वैः स्तोतृभिर्यष्टृभिराह्वातव्योबभूव । किंच नर्या नर्याणि नरा मनुष्याः कर्मनेतारः तेभ्योहितानि पुरूणि बहूनि अपांसि कर्माणि कृण्वन् सखिभ्यः हविः प्रदानेनोपकारकत्वात् मित्रेभ्यः ऋत्विग्भ्यः हव्यः आह्वातव्यः हवनयोग्योवा बभूव । तत्रदृष्टान्तः-सोमोन यथा पीतःसोमः यष्टृभ्यः स्वर्गादिफलानि कुर्वन् देवैराह्वातव्योभवति तद्वत् ॥ २१ ॥
याइन्द्रेति पंचदशर्चं चतुर्थं सूक्तं काश्यपस्य रेभस्यार्षमैन्द्रम् । दशम्यतिजगती द्वापंचाशदक्षरा । एकादशीद्वादश्यावुपरिष्टाद्ब्हत्यौ त्र्यष्टकांत- द्वादशकवत्यौ त्रयोदश्यतिजगती चतुर्दशीत्रिष्टुप् पंचदशी जगती शिष्टाबृहत्यः । तथाचानुक्रम्यते-याइन्द्रपंचोना रेभः काश्यपो बार्हतमतिजग- त्युपरिष्टाद्बृहत्यावतिजगतीत्रिष्टुप् जगतीत्यन्ततइति । सूक्तविनियोगोलैंगिकः । महाव्रते निष्केवल्ये बार्हततृचारीतौ याइन्द्रेत्यादिनवर्चः तथै- वपंचमारण्यके सूत्र्यते-याइन्द्रभुजाअभरइति नव सूददोहाइति । चातुर्विंशिकेहनि माध्यन्दिने सवने ब्राह्मणाच्छंसिनो वैकल्पिकानुरूपतृचस्य याइन्द्रेत्यादिके द्वे द्वितीयातृतीये । सूत्र्यतेच-तमिन्द्रंजोहवीमि याइन्द्रभुजआभर इत्येकाद्वेचेति ।