स पू॒र्व्यः प᳚वते॒ यं दि॒वस्परि᳚ श्ये॒नो म᳚था॒यदि᳚षि॒तस्ति॒रो रजः᳚ ।
स मध्व॒ आ यु᳚वते॒ वेवि᳚जान॒ इत्कृ॒शानो॒रस्तु॒र्मन॒साह᳚ बि॒भ्युषा᳚ ॥
स मध्व॒ आ यु᳚वते॒ वेवि᳚जान॒ इत्कृ॒शानो॒रस्तु॒र्मन॒साह᳚ बि॒भ्युषा᳚ ॥
पदपाठः (Word-by-word)
सः । पू॒र्व्यः । प॒व॒ते॒ । यम् । दि॒वः । परि᳚ । श्ये॒नः । म॒था॒यत् । इ॒षि॒तः । ति॒रः । रजः᳚ ।
सः । मध्वः᳚ । आ । यु॒व॒ते॒ । वेवि᳚जानः । इत् । कृ॒शानोः᳚ । अस्तुः᳚ । मन᳚सा । अह᳚ । बि॒भ्युषा᳚ ॥
सः । मध्वः᳚ । आ । यु॒व॒ते॒ । वेवि᳚जानः । इत् । कृ॒शानोः᳚ । अस्तुः᳚ । मन᳚सा । अह᳚ । बि॒भ्युषा᳚ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
सः सोमः पूर्व्यः प्रत्नः पवते पूयतेभिषूयतइत्यर्थः । यंसोमंदिवोद्युलोकात् श्येनइषितः स्वमात्राप्रेषितः सन् परिमथायत् पर्यमश्नात् तिरस्तीर्णं तिरस्कुर्वन् । किंच रजः तृतीयं- लोकं सएव सोमो मध्वो मधुररसं सोमं आयुवते यौति पृथक्करोति द्युलोकात् स्वयं वेविजानइत् चलन्नधोगच्छन् कृशानोः सोमपालस्य अस्तुः शरक्षेप्तुः सकाशाद्बिभ्युषा भी- तेनमनसा अह सह मध्वआयुवतइतिसंबंधः । कृशानोः सोमपालत्वं ब्राह्मणेस्पष्टमुक्तं—कृशानुः सोमपालःसव्यस्यपदः ॥ २ ॥