नवमं मण्डलम् - सूक्तम् 35

6 ऋचः

ऋषिः: प्रभूवसुः देवता: पवमानः सोमः छन्दः: गायत्री

सूक्तम् 9.35 - सम्पूर्णम्

1 / 6
ऋक्: 9.35.1
0:00 0:00
▶ सर्वाणि ऋक्कानि (6)
9.35.1
आ नः᳚ पवस्व॒ धार᳚या॒ पव᳚मान र॒यिं पृ॒थुम् ।
यया॒ ज्योति᳚र्वि॒दासि᳚ नः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
आ । नः॒ । प॒व॒स्व॒ । धार᳚या । पव᳚मान । र॒यिम् । पृ॒थुम् ।
यया᳚ । ज्योतिः᳚ । वि॒दासि᳚ । नः॒ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

हे पवमानसोम त्वं धारया नोस्माकं आपवस्व सर्वतः क्षर । किं रयिं धनं पृथुं विस्तीर्णं यया धारया ज्योतिर्द्योतमानं यज्ञं स्वर्गवा विदासि लंभयसि नोस्माकं ॥ १ ॥

9.35.2 समानपद
इन्दो᳚ समुद्रमीङ्खय॒ पव᳚स्व विश्वमेजय ।
रा॒यो ध॒र्ता न॒ ओज᳚सा ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
इन्दो॒ इति᳚ । स॒मु॒द्र॒म्॑ई॒ङ्ख॒य॒ । पव᳚स्व । वि॒श्व॒म्॑ए॒ज॒य॒ ।
रा॒यः । ध॒र्ता । नः॒ । ओज᳚सा ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

हे इन्दो सोम हे समुद्रमींखय समुद्रमित्युदकनाम ईखयतिर्गतिकर्मा उदकमेरक तथा हे विश्वमेजय विश्वस्य सर्वस्यास्मच्छत्रोः कंपयितः सोम त्वं ओजसा त्वदीयेन बलेन नोस्मभ्यं रायो धनस्य धर्ता धारकः पवस्व भवेत्यर्थः । अत्र यद्यप्युदकप्रेरणसर्वशत्रुकंपने संबोधनान्तर्गतत्वादुद्देश्यगते तथापि यजमानस्यापेक्षितेइति रायो धर्तृत्ववदाशास्ये अधिगन्तव्ये ॥ २ ॥

9.35.3
त्वया᳚ वी॒रेण᳚ वीरवो॒॑भि ष्या᳚म पृतन्य॒तः ।
क्षरा᳚ णो अ॒भि वार्य᳚म् ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
त्वया᳚ । वी॒रेण᳚ । वी॒र॒॑वः॒ । अ॒भि । स्या॒म॒ । पृ॒त॒न्य॒तः ।
क्षर᳚ । नः॒ । अ॒भि । वार्य᳚म् ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

हे वीरवो वीरवन् सोम वीरेण त्वया साधनेन पृतन्यतः संग्राममिच्छतः शत्रूनभिष्याम अभिभवेम अतोनोस्माकं वार्यं वरणीयं धनमभिक्षर अभि- गमयेत्यर्थः । अथवा वरणीयं सोमाख्यं धनं क्षर पवस्व ॥ ३ ॥

9.35.4
प्र वाज॒मिन्दु᳚रिष्यति॒ सिषा᳚सन्वाज॒सा ऋषि᳚ः ।
व्र॒ता वि᳚दा॒न आयु᳚धा ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
प्र । वाज᳚म् । इन्दुः᳚ । इ॒ष्य॒ति॒ । सिसा᳚सन् । वा॒ज॒॑साः । ऋषिः᳚ ।
व्र॒ता । वि॒दा॒नः । आयु᳚धा ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

सोमः वाजमन्नं प्रेष्यति प्रेरयति यजमानेभ्यः । किंकुर्वन् सिषासन् यजमानान् संभक्तुमिच्छन् ईदृशइन्दर्वाजसाः अन्नस्य दाता ऋषिः सर्वस्यद्रष्टा व्रता व्रतानि कर्माणि आयुधानि च विदानोजानन् ॥ ४ ॥

9.35.5
तं गी॒र्भिर्वा᳚चमीङ्ख॒यं पु᳚ना॒नं वा᳚सयामसि ।
सोमं॒ जन᳚स्य॒ गोप᳚तिम् ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
तम् । गीः॒॑भिः । वा॒च॒म्॑ई॒ङ्ख॒यम् । पु॒ना॒नम् । वा॒स॒या॒म॒सि॒ ।
सोम᳚म् । जन᳚स्य । गो॑प᳚तिम् ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

तं सोमं गीर्भिः स्तुतिभिः स्तौमीतिशेषः । किंच वाचमींखयं वाचःप्रेरयितारं पुनानं पूयमानं तं सोमं वासयामसि वासयामः श्रयणद्रव्यैः । कीदृशं सोमं जनस्य गोपतिं गवां पालकं यद्वैकमेववाक्यं उक्तविशेषणविशिष्टं सोमं स्तुतिभिर्वासयामइति । माधवस्तु-वाचमितिपृथक्पदं तिङन्तंकृत्वा वाक्यद्वयं चकार ॥ ५ ॥

9.35.6
विश्वो॒ यस्य᳚ व्र॒ते जनो᳚ दा॒धार॒ धर्म᳚ण॒स्पते᳚ः ।
पु॒ना॒नस्य᳚ प्र॒भूव᳚सोः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
विश्वः᳚ । यस्य᳚ । व्र॒ते । जनः᳚ । दा॒धार᳚ । धर्म᳚णः । पतेः᳚ ।
पु॒ना॒नस्य᳚ । प्र॒भु॑व᳚सोः ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

वश्वः सर्वोजनो मनुष्यो यजमानः यस्य सोमस्य व्रते कर्मणि दाधार धारयति मनइतिशेषः । कीदृशस्य यस्य धर्मणः कर्मणः पतेः पालकस्य पुनानस्य पूयमानस्य प्रभूवसोः प्रभूतधनस्य ॥ ६ ॥

असर्जीतिषळृचं द्वादशं सूक्तं ऋष्याद्याः पूर्ववत् । असर्जीत्यनुक्रान्तम् । गतोविनियोगः ।