नवमं मण्डलम् - सूक्तम् 52

5 ऋचः

ऋषिः: उचथ्यः देवता: पवमानः सोमः छन्दः: गायत्री

सूक्तम् 9.52 - सम्पूर्णम्

1 / 5
ऋक्: 9.52.1
0:00 0:00
▶ सर्वाणि ऋक्कानि (5)
9.52.1
परि᳚ द्यु॒क्षः स॒नद्र᳚यि॒र्भर॒द्वाजं᳚ नो॒ अन्ध᳚सा ।
सु॒वा॒नो अ᳚र्ष प॒वित्र॒ आ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
परि᳚ । द्यु॒क्षः । स॒नत्॑र᳚यिः । भर᳚त् । वाज᳚म् । नः॒ । अन्ध᳚सा ।
सु॒वा॒नः । अ॒र्ष॒ । प॒वित्रे᳚ । आ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

द्युक्षोदीप्तः सनद्रयिः दीयमानधनः सोमोनोस्माकं वाजं बलमंधसान्नेनसह परिभरत् परिभरतु । अथप्रत्यक्षस्तुतिः हे सोम सुवानोभिषूयमाणस्त्वं पवित्रे आर्ष क्षर ॥ १ ॥

9.52.2
तव᳚ प्र॒त्नेभि॒रध्व᳚भि॒रव्यो॒ वारे॒ परि᳚ प्रि॒यः ।
स॒हस्र᳚धारो या॒त्तना᳚ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
तव᳚ । प्र॒त्नेभिः᳚ । अध्व᳚॑भिः । अव्यः᳚ । वारे᳚ । परि᳚ । प्रि॒यः ।
स॒हस्र᳚॑धारः । या॒त् । तना᳚ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

हे सोम तव संबंधी प्रियोदेवानां प्रीतिकरः सहस्रधारोबहुधारः तना विस्तृतसारोरसः प्रत्नेभिः पुराणैः अध्वभिर्मार्गैः अव्योवारे वाले दशापवित्रे परियात् परिगच्छति ॥ २ ॥

9.52.3
च॒रुर्न यस्तमी᳚ङ्ख॒येन्दो॒ न दान᳚मीङ्खय ।
व॒धैर्व᳚धस्नवीङ्खय ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
च॒रुः । न । यः । तम् । ई॒ङ्ख॒य॒ । इन्दो॒ इति᳚ । न । दान᳚म् । ई॒ङ्ख॒य॒ ।
व॒धैः । व॒ध॒स्नो॒ इति᳚ वध॑स्नो । ई॒ङ्ख॒य॒ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

हे सोमचरुर्न चरुरिव यः पूर्णोदनो भवति तमींखयास्मान्प्रापय । अपिच हे इन्दो न इदानीं दानं देयमींखय हे वधस्नो प्रहारेण प्रस्रवणशील सोम वधैर्ग्राण्वां प्रहारैरींखय ॥ ३ ॥

9.52.4
नि शुष्म᳚मिन्दवेषां॒ पुरु᳚हूत॒ जना᳚नाम् ।
यो अ॒स्मा{4} आ॒दिदे᳚शति ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
नि । शुष्म᳚म् । इ॒न्दो॒ इति᳚ । ए॒षा॒म् । पुरु᳚॑हूत । जना᳚नाम् ।
यः । अ॒स्मान् । आ॒॑दिदे᳚शति ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

मदच्युतं मदस्य च्यावयितारं हरिं हरितवर्णं वाजिनं बलिनं मत्सरं मदकरं तमिन्दुं सोमं नदीषु वसतीवरीष्विन्द्रायेन्द्रार्थं हिन्वन्ति ऋत्विजः प्रेरयन्ति ॥ ४ ॥

अस्यप्रत्नामिति चतुरृचं त्रिंशं सूक्तं ऋष्याद्याःपूर्ववत् । अस्यप्रत्नामित्यनुक्रान्तम् । उक्तोवि- नियोगः ।

9.52.5
श॒तं न᳚ इन्द ऊ॒तिभि᳚ः स॒हस्रं᳚ वा॒ शुची᳚नाम् ।
पव᳚स्व मंह॒यद्र᳚यिः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
श॒तम् । नः॒ । इ॒न्दो॒ इति᳚ । ऊ॒ति॑भिः᳚ । स॒हस्र᳚म् । वा॒ । शुची᳚नाम् ।
पव᳚स्व । मं॒ह॒यत्॑र᳚यिः ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

Sayana bhashya empty