समी᳚ व॒त्सं न मा॒तृभि᳚ः सृ॒जता᳚ गय॒साध᳚नम् ।
दे॒वा॒व्यं१॒᳚ मद᳚म॒भि द्विश᳚वसम् ॥
दे॒वा॒व्यं१॒᳚ मद᳚म॒भि द्विश᳚वसम् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
सम् । ई॒मिति᳚ । व॒त्सम् । न । मा॒तृ॑भिः᳚ । सृ॒जत᳚ । ग॒य॒॑साध᳚नम् ।
दे॒व॒॑अ॒व्य᳚म् । मद᳚म् । अ॒भि । द्वि॑श᳚वसम् ॥
दे॒व॒॑अ॒व्य᳚म् । मद᳚म् । अ॒भि । द्वि॑श᳚वसम् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
हे ऋत्विजः गयसाधनं गृहस्य साधनं ईमेनं सोमं मातृभिर्मातृभूताभिर्वसतीवरीभिः संसृजत संमिश्रयत । कथमिव वत्संन यथावत्सं मातृभिर्गाभिः संयोजयन्ति तद्वत् । कीदृ- शं देवाव्यं देवानां रक्षकं मदं मदनहेतुं द्विशवसं द्विगुणवेगं अतिशयितबलंवा यद्वा द्वयो- र्लोकयोः तत्र स्थितादेवमनुष्याइत्यर्थः । तेषां हविर्धनप्रदानेन वर्धयितारं तं सोममभिसं- सृजत ॥ २ ॥