प्र सु᳚मे॒धा गा᳚तु॒विद्वि॒श्वदे᳚व॒ः सोमः᳚ पुना॒नः सद᳚ एति॒ नित्य᳚म् ।
भुव॒द्विश्वे᳚षु॒ काव्ये᳚षु॒ रन्तानु॒ जना᳚न्यतते॒ पञ्च॒ धीरः᳚ ॥
भुव॒द्विश्वे᳚षु॒ काव्ये᳚षु॒ रन्तानु॒ जना᳚न्यतते॒ पञ्च॒ धीरः᳚ ॥
पदपाठः (Word-by-word)
प्र । सु॒॑मे॒धाः । गा॒तु॒॑वित् । वि॒श्व॑दे᳚वः । सोमः᳚ । पु॒ना॒नः । सदः᳚ । ए॒ति॒ । नित्य᳚म् ।
भुव᳚त् । विश्वे᳚षु । काव्ये᳚षु । रन्ता᳚ । अनु᳚ । जना᳚न् । य॒त॒ते॒ । पञ्च᳚ । धीरः᳚ ॥
भुव᳚त् । विश्वे᳚षु । काव्ये᳚षु । रन्ता᳚ । अनु᳚ । जना᳚न् । य॒त॒ते॒ । पञ्च᳚ । धीरः᳚ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
सुमेधाः । नित्यमसिच् प्रजामेधयोरिति असिच् समासान्तः । शोभनप्रज्ञः गातुवित् मार्गस्यवेत्ता यद्वा गातवः स्तोतारः तेषां धनस्यलंभयितावा विश्वदेवः सर्वदेवोपगतः यद्वादेवो देवनं दीप्तिः व्यापकदीप्तियुक्ताः एतादृशाः सोमः पुनानः पूयमानः सन् नित्यमविनश्वरं सदः स्थानं द्रोणकलशं प्रैति प्रगच्छति अतः विश्वेषु सर्वेषु काव्येषु कविकर्मसु स्तोत्रेषु रन्ताभुवत् रमणशीलोभवति रमेस्ताच्छीलिकस्तृन् । तथा धीरः प्राज्ञः सोयंपंचजनान् निषादपंचमान् चतुरोवर्णान् अनुयतते अनुगन्तुं प्रयत्नंकरोति अनुगच्छतीतियावत् ॥ ३ ॥