परि॒ सद्मे᳚व पशु॒मान्ति॒ होता॒ राजा॒ न स॒त्यः समि᳚तीरिया॒नः ।
सोमः᳚ पुना॒नः क॒लशा{4}᳚ अयासी॒त्सीद᳚न्मृ॒गो न म᳚हि॒षो वने᳚षु ॥
सोमः᳚ पुना॒नः क॒लशा{4}᳚ अयासी॒त्सीद᳚न्मृ॒गो न म᳚हि॒षो वने᳚षु ॥
पदपाठः (Word-by-word)
परि᳚ । सद्म᳚॑इव । प॒शु॒॑मन्ति᳚ । होता᳚ । राजा᳚ । न । स॒त्यः । सम्॑इ᳚तीः । इ॒या॒नः ।
सोमः᳚ । पु॒ना॒नः । क॒लशा᳚न् । अ॒या॒सी॒त् । सीद᳚न् । मृ॒गः । न । म॒हि॒षः । वने᳚षु ॥
सोमः᳚ । पु॒ना॒नः । क॒लशा᳚न् । अ॒या॒सी॒त् । सीद᳚न् । मृ॒गः । न । म॒हि॒षः । वने᳚षु ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
होता देवानामाह्वाता ऋत्विक् पशुमन्ति पशुमतः सद्मेव यज्ञगृहान् यथापरिगच्छते । किंच राजा न यथाराजा सत्यः सत्यकर्मासन् समितीः संग्रामनामैतत् सम्यक् प्राप्यते योद्धृभिरत्रेतितान् संग्रामान् इयानोगच्छन् भवति । तथा पुनानः सोमोवनेषु वननीयेषु वसतीवर्याख्येषूदकेषुसीदन् मृगोन महिषः महिषाख्योमृगइव उदकेषुतिष्ठन् कलशान् द्रोणाभिधानान् अयासीत् परियाति । यद्वा महिषोमहान् पूज्योवा सोमः कलशान् परि- गच्छतीति ॥ ६ ॥
साकमुक्षइति पंचर्चमष्टमंसूक्तं गौतमस्यनोधसआर्षं पूर्ववच्छंदोदेवते । तथाचानुक्रम्यते । साकमुक्षःपंचनोधाइति । गतोविनियोगः ।