अ॒भि त्यं गाव॒ः पय᳚सा पयो॒वृधं॒ सोमं᳚ श्रीणन्ति म॒तिभि᳚ः स्व॒र्विद᳚म् ।
ध॒नं॒ज॒यः प᳚वते॒ कृत्व्यो॒ रसो॒ विप्र᳚ः क॒विः काव्ये᳚ना॒ स्व᳚र्चनाः ॥
ध॒नं॒ज॒यः प᳚वते॒ कृत्व्यो॒ रसो॒ विप्र᳚ः क॒विः काव्ये᳚ना॒ स्व᳚र्चनाः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
अ॒भि । त्यम् । गावः᳚ । पय᳚सा । प॒यः॒॑वृध᳚म् । सोम᳚म् । श्री॒ण॒न्ति॒ । म॒ति॑भिः᳚ । स्वः॒॑विद᳚म् ।
ध॒न॒म्॑ज॒यः । प॒व॒ते॒ । कृत्व्यः᳚ । रसः᳚ । विप्रः᳚ । क॒विः । काव्ये᳚न । स्वः᳚॑चनाः ॥
ध॒न॒म्॑ज॒यः । प॒व॒ते॒ । कृत्व्यः᳚ । रसः᳚ । विप्रः᳚ । क॒विः । काव्ये᳚न । स्वः᳚॑चनाः ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
त्यं तं पयोवृधं पयसोवर्धकं सोगं गावः पयसा स्वकीयेन क्षीरेण अभिश्रीणन्ति श्रय- णं कुर्वन्ति । योमतिभिः स्तुतिभिः सर्वंप्रयच्छति तं स्वर्विदं सोमं स्रीणन्ति सधनंजयः शत्रुधनानां जेतासोमः काव्येन कर्मणापवते पूयते । कीदृशः सकृत्व्यः कर्मण्यः रसोरसरूपः विप्रोमेधावी कविःक्रांतप्रज्ञः स्वर्चनाः सर्वान्नः चनइत्यन्ननाम ॥ ५ ॥
इन्द्रायइति द्वादशर्चंअष्टादशंसूक्तं भृगुगोत्रस्य वेनस्यार्षं पवमानसोमदेवताकं एका-दशीद्वादश्यौत्रिष्टुभौ शिष्टाजगत्यः । तथाचानुक्रान्तं—इन्द्रायद्वादश वेनोभार्गवोद्वित्रिष्टुबन्त- मिति । गतोविनियोगः ।