श्रवणम्

9.73.8
ऋ॒तस्य᳚ गो॒पा न दभा᳚य सु॒क्रतु॒स्त्री ष प॒वित्रा᳚ हृ॒द्य१॒᳚न्तरा द᳚धे ।
वि॒द्वान्त्स विश्वा॒ भुव᳚ना॒भि प᳚श्य॒त्यवाजु᳚ष्टान्विध्यति क॒र्ते अ᳚व्र॒तान् ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ऋ॒तस्य᳚ । गो॒पाः । न । दभा᳚य । सु॒॑क्रतुः᳚ । त्री । सः । प॒वित्रा᳚ । हृ॒दि । अ॒न्तः । आ । द॒धे॒ ।
वि॒द्वान् । सः । विश्वा᳚ । भुव᳚ना । अ॒भि । प॒श्य॒ति॒ । अव᳚ । अजु᳚ष्टान् । वि॒ध्य॒ति॒ । क॒र्ते । अ॒व्र॒तान् ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

ऋतस्य सत्यभूतस्य यज्ञस्य गोपा गोपायिता अतएव सुक्रतुः शोभनकर्मा सोमः नद भाय दंभाय स्तंभनाय नभवति परैर्दंभयितुं नशक्यतइत्यर्थः । किंच ससोमः त्री शेश्छन्दसि बहुलमितिलुक् त्रीणि पवित्रा अग्निवायुसूर्यात्मकानि त्रीणि पवित्राणि हृद्यन्तः हृदयस्या- न्तः आददे आदधाति स्वस्मिन् संगमयतीत्यर्थः । अपिच विद्वान् सर्वंजानानः ससोमः विश्वा भुवना सर्वाणि भुवनानि अभिपश्यति ततः कर्ते करोतेरौणादिकस्तप्रत्ययः कर्मण्य- जुष्टानप्रियान् अतएबाव्रतानयजमानान् अवविध्यति अवाङ्मुखान् कृत्वा ताडयति हिन- स्तीतियावत् ॥ ८ ॥