प्र बु॒ध्न्या᳚ व ईरते॒ महां᳚सि॒ प्र नामा᳚नि प्रयज्यवस्तिरध्वम् ।
स॒ह॒स्रियं॒ दम्यं᳚ भा॒गमे॒तं गृ᳚हमे॒धीयं᳚ मरुतो जुषध्वम् ॥
स॒ह॒स्रियं॒ दम्यं᳚ भा॒गमे॒तं गृ᳚हमे॒धीयं᳚ मरुतो जुषध्वम् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
प्र । बु॒ध्न्या᳚ । वः॒ । ई॒र॒ते॒ । महां᳚सि । प्र । नामा᳚नि । प्र॒॑य॒ज्य॒वः॒ । ति॒र॒ध्व॒म् ।
स॒ह॒स्रिय᳚म् । दम्य᳚म् । भा॒गम् । ए॒तम् । गृ॒ह॒॑मे॒धीय᳚म् । म॒रु॒तः॒ । जु॒ष॒ध्व॒म् ॥
स॒ह॒स्रिय᳚म् । दम्य᳚म् । भा॒गम् । ए॒तम् । गृ॒ह॒॑मे॒धीय᳚म् । म॒रु॒तः॒ । जु॒ष॒ध्व॒म् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
हेमरुतः वोयुष्मदीयानि बुध्न्यान्यन्तरिक्षेभवानि महांसि तेजांसि प्रेरते प्रकर्षेण गच्छन्ति किंच हे प्रयज्यवः प्रकर्षेण यष्टव्यामरुतोयूयं नामानि पांसून्नमयन्तीति नामान्युदकानि प्रतिरध्वं वर्धयत । हेमरुतोयूयं सहस्रियं सहस्रसंख्याकं दम्यं दमे गृहे भवं गृहमेधीयं गृहमेधिगुणेभ्योयुष्मभ्यं देयं एतं एतादृशं भागं जुषध्वं सेवध्वं एकं भागं सहस्रियमिति कथामाह तथाचश्रूयते-यावदेकादेवताकामयते यावदेकातावदाहुतिः प्रथते नहितदस्ति यत्तावदेवस्यात् यावज्जुहोतोति ॥ १४ ॥