दि॒वो नाके॒ मधु᳚जिह्वा अस॒श्चतो᳚ वे॒ना दु᳚हन्त्यु॒क्षणं᳚ गिरि॒ष्ठाम् ।
अ॒प्सु द्र॒प्सं वा᳚वृधा॒नं स᳚मु॒द्र आ सिन्धो᳚रू॒र्मा मधु᳚मन्तं प॒वित्र॒ आ ॥
अ॒प्सु द्र॒प्सं वा᳚वृधा॒नं स᳚मु॒द्र आ सिन्धो᳚रू॒र्मा मधु᳚मन्तं प॒वित्र॒ आ ॥
पदपाठः (Word-by-word)
दि॒वः । नाके᳚ । मधु᳚॑जिह्वाः । अ॒स॒श्चतः᳚ । वे॒नाः । दु॒ह॒न्ति॒ । उ॒क्षण᳚म् । गि॒रि॒॑स्थाम् ।
अ॒प्॑सु । द्र॒प्सम् । व॒वृ॒धा॒नम् । स॒मु॒द्रे । आ । सिन्धोः᳚ । ऊ॒र्मा । मधु᳚॑मन्तम् । प॒वित्रे᳚ । आ ॥
अ॒प्॑सु । द्र॒प्सम् । व॒वृ॒धा॒नम् । स॒मु॒द्रे । आ । सिन्धोः᳚ । ऊ॒र्मा । मधु᳚॑मन्तम् । प॒वित्रे᳚ । आ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
दिवोद्योतमानस्ययज्ञस्य संबंधिनि नाके दुःखरहिते हविर्धानाख्येस्थाने मधुजिह्वाः मधुरवाचः असश्चतः असंसक्ताः पृथक् पृथगित्यर्थः । यद्वा चिरमकृत्वा शीघ्रमभिषुण्वन्तो- वेना एतन्नामकामहर्षयो दुहन्ति अभिषुण्वन्ति । यद्वा द्युलोकएव वेनाः कांताः देवादु- हन्ति तंसोमं उक्षणं सेक्तारं गिरिष्ठां गिरौउन्नतेदेशॆ वर्तमानं अप्सूदकेषु वसतीवरीषु अन्तर्वृधानं वर्धमानं द्रप्सं रसरूपं समुद्रे समुद्रवत् प्रवृद्धेद्रोणकलशे सिन्धोरुदकस्य ऊर्मा ऊर्मौ पूरेआसिंचंतीतिशॆषः तदर्थं मधुमन्तं माधुर्योपेतंरसं पवित्रे दशापवित्रे आसिंचन्ती- तिशेषः ॥ १० ॥