प्रो अ᳚यासी॒दिन्दु॒रिन्द्र᳚स्य निष्कृ॒तं सखा॒ सख्यु॒र्न प्र मि᳚नाति सं॒गिर᳚म् ।
मर्य᳚ इव युव॒तिभि॒ः सम᳚र्षति॒ सोमः᳚ क॒लशे᳚ श॒तया᳚म्ना प॒था ॥
मर्य᳚ इव युव॒तिभि॒ः सम᳚र्षति॒ सोमः᳚ क॒लशे᳚ श॒तया᳚म्ना प॒था ॥
पदपाठः (Word-by-word)
प्रो इति᳚ । अ॒या॒सी॒त् । इन्दुः᳚ । इन्द्र᳚स्य । निः॒॑कृ॒तम् । सखा᳚ । सख्युः᳚ । न । प्र । मि॒ना॒ति॒ । स॒म्॑गिर᳚म् ।
मर्यः᳚॑इव । यु॒व॒ति॑भिः᳚ । सम् । अ॒र्ष॒ति॒ । सोमः᳚ । क॒लशे᳚ । श॒त॑या᳚म्ना । प॒था ॥
मर्यः᳚॑इव । यु॒व॒ति॑भिः᳚ । सम् । अ॒र्ष॒ति॒ । सोमः᳚ । क॒लशे᳚ । श॒त॑या᳚म्ना । प॒था ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
इन्दुः सोमः इन्द्रस्यनिष्कृतं स्थानमुदरं प्रोअयासीत् प्रैवगच्छति गत्वाच सखा सखि- भूतः सोमः सख्युरिन्द्रस्य संगिरं सम्यग्गिरणाधारभूतं उदरं नप्रमिनाति नहिनस्ति । किंच मर्यइवयुवतिभिः मर्त्योयथा युवतिभिः सहसंगतोभवति तद्वदयमपि सोमोयुवतिभिर्मिश्रण- शी लाभिर्वसतीवरीभिरद्भिः सह समर्षति संगच्छते अभिषवकाले पश्चात्सोमः शतयाम्ना अनेकयामनसाधनच्छिद्रोपेतेन पथामार्गेण दशापवित्रसंबन्धिनि कलशे द्रोणकलशे गच्छती तिशॆषः । यद्वैकमेववाक्यम् । यथा मर्योयुवतिभिः सहसंगच्छते एवं कलशे शातयाम्ना- पथा संगच्छतेद्भिः ॥ १६ ॥