स भ॒न्दना॒ उदि᳚यर्ति प्र॒जाव᳚तीर्वि॒श्वायु॒र्विश्वा᳚ः सु॒भरा॒ अह᳚र्दिवि ।
ब्रह्म᳚ प्र॒जाव᳚द्र॒यिमश्व᳚पस्त्यं पी॒त इ᳚न्द॒विन्द्र᳚म॒स्मभ्यं᳚ याचतात् ॥
ब्रह्म᳚ प्र॒जाव᳚द्र॒यिमश्व᳚पस्त्यं पी॒त इ᳚न्द॒विन्द्र᳚म॒स्मभ्यं᳚ याचतात् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
सः । भ॒न्दनाः᳚ । उत् । इ॒य॒र्ति॒ । प्र॒जा॑व᳚तीः । वि॒श्व॑आ᳚युः । विश्वाः᳚ । सु॒॑भराः᳚ । अहः᳚॑दिवि ।
ब्रह्म᳚ । प्र॒जा॑व᳚त् । र॒यिम् । अश्व᳚॑पस्त्यम् । पी॒तः । इ॒न्दो॒ इति᳚ । इन्द्र᳚म् । अ॒स्मभ्य᳚म् । या॒च॒ता॒त् ॥
ब्रह्म᳚ । प्र॒जा॑व᳚त् । र॒यिम् । अश्व᳚॑पस्त्यम् । पी॒तः । इ॒न्दो॒ इति᳚ । इन्द्र᳚म् । अ॒स्मभ्य᳚म् । या॒च॒ता॒त् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
ससोमः विश्वायुः सर्वस्यगन्ता सोमः प्रजावतीः प्रजारूपफलदात्र्यः सुभराः सुष्ठु ह्रिय माणा विश्वाः सर्वाभन्दनाः स्तुतीः उदियर्ति उत्कृष्टं प्रेरयति । कस्मिन्काले उच्यते । अह- र्दिवि अहोरात्रयोश्च । अथ प्रत्यक्षकृतः । ब्रह्मपरिवृढंफर्म प्रजावत् प्रजाभिर्युक्तं प्रजाफलकमि त्यर्थः । यद्वा ब्रह्मअन्नं तत्त्व प्रजावत् प्रजाद्युपेतं तथा रयिंधनं कीदृशं अशपस्त्यं व्याप्त- गृहं तदुभयं हे इन्दो दीप्तसोम पीत इन्द्रेण पीतस्त्वं त्वमेवेन्द्रमस्मभ्यं याचतात् याचस्व ॥ ४१ ॥