सो अग्रे॒ अह्नां॒ हरि᳚र्हर्य॒तो मद॒ः प्र चेत᳚सा चेतयते॒ अनु॒ द्युभि᳚ः ।
द्वा जना᳚ या॒तय᳚न्न॒न्तरी᳚यते॒ नरा᳚ च॒ शंसं॒ दैव्यं᳚ च ध॒र्तरि᳚ ॥
द्वा जना᳚ या॒तय᳚न्न॒न्तरी᳚यते॒ नरा᳚ च॒ शंसं॒ दैव्यं᳚ च ध॒र्तरि᳚ ॥
पदपाठः (Word-by-word)
सः । अग्रे᳚ । अह्ना᳚म् । हरिः᳚ । ह॒र्य॒तः । मदः᳚ । प्र । चेत᳚सा । चे॒त॒य॒ते॒ । अनु᳚ । द्यु॑भिः᳚ ।
द्वा । जना᳚ । या॒तय᳚न् । अ॒न्तः । ई॒य॒ते॒ । नरा॒शंस᳚म् । च॒ । दैव्य᳚म् । च॒ । ध॒र्तरि᳚ ॥
द्वा । जना᳚ । या॒तय᳚न् । अ॒न्तः । ई॒य॒ते॒ । नरा॒शंस᳚म् । च॒ । दैव्य᳚म् । च॒ । ध॒र्तरि᳚ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
ससोमोग्ने सर्वेषां संमुखं चेतसा प्राणिनां चेतनेनसह अह्नां द्युभीर्दीप्तिभिः अनुप्रचे- तयते अनुप्रज्ञापयते यद्वा अह्नामग्ने अग्रभागे प्रातरित्यर्थः स्तोतॄणां चेतसा प्रज्ञानेन द्युभिर्दीप्तिभिः स्तुतिभिश्चानु प्रचेतयते । कीदृशः सहरिर्हरितवर्णः हर्यतः कान्तः मदो- मदकरः । किंच द्वाजना द्वौजनौ स्तोतारं यष्टारंच याचयन् प्रापयन् स्वविहितेनकर्मणा लौकिकवैदिकौ द्वौजनौ द्रष्टव्यौ एवंकुर्वन्नन्तर्द्यावापृथिव्योर्मध्ये ईयते गच्छति । ईङ्गतौ । किंकुर्वन् नराशंसैः नरैः शंसनीयं मानुषमित्यर्थः दैव्यंचोभयविधं धनं धर्तरि धारके यज- माने प्रेरयन्नितिशेषः ॥ ४२ ॥