वृषा᳚ मती॒नां प᳚वते विचक्ष॒णः सोमो॒ अह्न᳚ः प्रतरी॒तोषसो᳚ दि॒वः ।
क्रा॒णा सिन्धू᳚नां क॒लशा{4}᳚ अवीवश॒दिन्द्र᳚स्य॒ हार्द्या᳚वि॒शन्म᳚नी॒षिभि᳚ः ॥
क्रा॒णा सिन्धू᳚नां क॒लशा{4}᳚ अवीवश॒दिन्द्र᳚स्य॒ हार्द्या᳚वि॒शन्म᳚नी॒षिभि᳚ः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
वृषा᳚ । म॒ती॒नाम् । प॒व॒ते॒ । वि॒॑च॒क्ष॒णः । सोमः᳚ । अह्नः᳚ । प्र॒॑त॒री॒ता । उ॒षसः᳚ । दि॒वः ।
क्रा॒णा । सिन्धू᳚नाम् । क॒लशा᳚न् । अ॒वी॒व॒श॒त् । इन्द्र᳚स्य । हार्दि᳚ । आ॒॑वि॒शन् । म॒नी॒षि॑भिः᳚ ॥
क्रा॒णा । सिन्धू᳚नाम् । क॒लशा᳚न् । अ॒वी॒व॒श॒त् । इन्द्र᳚स्य । हार्दि᳚ । आ॒॑वि॒शन् । म॒नी॒षि॑भिः᳚ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
अयंसोमः पवते अभिषूयते । कीदृशःसोमः मतीनां मतयः स्तोतारः तेषां वृषा वर्षकः कामानां विचक्षणोविद्रष्टा अह्नः उषसोदिवोद्युलोकस्यादित्यस्यवा प्रतरीता वर्धयिता । किंच सिंधूनां स्यंदमानानां उदकानां क्राणा कर्ता करोतेः शानचि बहुलंछन्दसीति विक- रणस्यलुक् । सुपांसुलुगित्याकारः कलशानवीवशत् कामयते प्रवेष्टुम् । किंकुर्वन् इन्द्रस्यहार्दि हृदयमाविशन् प्रविशन् मनीषिभिः स्तुतइतिशेषः । यद्वा व्यवहितमपि मनीषिभिरित्ये- तत्पवतइत्यनेन संबध्यते ॥ १९ ॥