अस᳚र्जि स्क॒म्भो दि॒व उद्य᳚तो॒ मद॒ः परि᳚ त्रि॒धातु॒र्भुव᳚नान्यर्षति ।
अं॒शुं रि᳚हन्ति म॒तय॒ः पनि᳚प्नतं गि॒रा यदि᳚ नि॒र्णिज᳚मृ॒ग्मिणो᳚ य॒युः ॥
अं॒शुं रि᳚हन्ति म॒तय॒ः पनि᳚प्नतं गि॒रा यदि᳚ नि॒र्णिज᳚मृ॒ग्मिणो᳚ य॒युः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
अस᳚र्जि । स्क॒म्भः । दि॒वः । उत्॑य᳚तः । मदः᳚ । परि᳚ । त्रि॒॑धातुः᳚ । भुव᳚नानि । अ॒र्ष॒ति॒ ।
अं॒शुम् । रि॒ह॒न्ति॒ । म॒तयः᳚ । पनि᳚प्नतम् । गि॒रा । यदि᳚ । निः॒॑निज᳚म् । ऋ॒ग्मिणः᳚ । य॒युः ॥
अं॒शुम् । रि॒ह॒न्ति॒ । म॒तयः᳚ । पनि᳚प्नतम् । गि॒रा । यदि᳚ । निः॒॑निज᳚म् । ऋ॒ग्मिणः᳚ । य॒युः ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
दिवोद्युलोकस्य स्कंभः स्कंभयिता धारक उद्यतः मदः मादकः सोमः असर्जि सृज्यते अभिषूयतेइत्यर्थः । किंच त्रिधातुः द्रोणलकशाधवनीयपूतभृदाख्यास्त्रयोधातवोयस्य सतथोक्तः तादृशोभुवनानि उदकानि पर्यर्षति गच्छति अंशुं सोमं पनिप्नतं शब्दायमानं मतयः पूज- कारिहन्ति लिहंति आस्वादयन्ति कदा यदि यदा निर्निजं निर्निक्तं यद्वा निर्निगितिरूप- नाम रूपवन्तमित्यर्थः तं ऋग्मिणः स्तोतारोगिरास्तुत्या ययुर्गच्छन्ति तदा ॥ ४६ ॥