अर्चा᳚मि सुम्न॒यन्न॒हमन्त्यू᳚तिं मयो॒भुव᳚म् ।
विश्व᳚स्य॒ यो मन᳚ आयुयु॒वे म॒खो दे॒व आ᳚युयु॒वे म॒खः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
अर्चा᳚मि । सु॒म्न॒॑यन् । अ॒हम् । अन्ति᳚॑ऊतिम् । म॒यः॒॑भुव᳚म् ।
विश्व᳚स्य । यः । मनः᳚ । आ॒॑यु॒यु॒वे । म॒खः । दे॒वः । आ॒॑यु॒यु॒वे । म॒खः ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
तुविजातस्यबहुयजमानार्थमुत्पन्नस्यास्यपूष्णः पोषकस्यैतन्नामकस्यदेवस्य तवसोमहित्वं बल- स्यमहत्त्वंप्रशस्यते प्रस्तूतेसर्वैः वीप्सापादपूरणे नतंदते नहिनस्तिकश्चित् तदपि किंचास्यपूष्णः स्तो- त्रंनतन्दते नहिनस्तिनविरमति सर्वोपिजनः एनंस्तौतीत्यर्थः जगत्पोषकत्वादितिभावः अतःकारणा- त् अहं अहमपि यजमानः सुम्नयत् सुखमिच्छन् अर्चामिस्तौमि कीदृशंतं अंत्यूतिं आसन्नरक्षणं कादि- लोपोबहुलमितिकलोपः स्तुत्यनन्तरमेववरप्रदमित्यर्थः मयोभुवंसुखस्योत्पादकं भावयितारंवा यः पूषा मखःयज्ञवान् मत्वर्थोलुप्यते विश्वस्यसर्वस्य स्तोतुः ऋत्विजोमनः आयुयुवे समन्तात् मिश्रयति शीघ्रवरप्रदानादितिभावः किंच देवोदीप्यमानः पूषाइतिशेषः मखः मखंयज्ञंआयुयुवेसंपूर्तिपर्यंतंमि- श्रयति यद्वा विश्वस्यमनोमिश्रयणेयजमाने किमायातमितिचेत् उच्यते—मखः यज्ञनिर्वाहकोयंपूषा- देवः यजमानस्यमनः आयुयुवे समन्तान्मिश्रयति सामर्थ्याद्यजमानस्यमनइतिलभ्यते यौतेश्छान्दसो- लिट् ॥ १ ॥