नव्यं᳚नव्यं॒ तन्तु॒मा त᳚न्वते दि॒वि स᳚मु॒द्रे अ॒न्तः क॒वयः᳚ सुदी॒तयः᳚ ॥
पदपाठः (Word-by-word)
नव्य᳚म्॑नव्यम् । तन्तु᳚म् । आ । त॒न्व॒ते॒ । दि॒वि । स॒मु॒द्रे । अ॒न्तरिति᳚ । क॒वयः᳚ । सु॒॑दी॒तयः᳚ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
तेअत्रप्रसिद्धेद्यावापृथिव्यौ मायिनः मायाः प्रज्ञाः स्वविषयप्रज्ञावन्तः प्रज्ञोपलक्षितकर्मवन्तोवा सुप्रचेतसः सुष्ठुप्रकर्षेणचेतितुंशक्ताः रश्मयः ममिरे मिमते प्रमाणेनपरिच्छिन्दन्ति कीदृश्यौते जामी परस्परंभगिनीएतत्कुतइतिचेत् उच्यते—सयोनी समानोत्पत्तिस्थाने मिथुनाप्राण्युत्पत्तयेमि थुनभू- तेपरस्परमवियुक्तेइत्यर्थः समोकसा समानस्थाने द्युपृथिव्योरेकस्मिन्नेवावकाशरूपेअवस्थानात् स- मीचीनस्थानेवा किंच कवयः मेधाविनः स्वव्यापारविषयज्ञानवन्तः सुदीतयः सुष्ठुद्योतनारश्मयो- दिविद्योतमानेसमुद्रेन्तरिक्षेतर्मध्ये समुद्रशब्दोंतरिक्षनामसुपाठात् तद्वचनः सचैवंयास्केननिरुक्तः— समुद्रः कस्मात्समुद्द्रवंत्यस्मादापः समभिद्रवंत्येनमापः संमोदन्तेस्मिन्भूतानिसमुदकोभवतिसमुनत्ती- तिवेति । नव्यंनव्यं तंतुंतननीयंविस्तारणीयंजात्येकवचनं रश्मीन् आतन्वते समन्ताद्विस्तारयन्ति ॥ ४ ॥