प्रप्र᳚ दा॒श्वान्प॒स्त्या᳚भिरस्थितान्त॒र्वाव॒त्क्षयं᳚ दधे ॥
पदपाठः (Word-by-word)
प्र॑प्र᳚ । दा॒श्वान् । प॒स्त्या᳚भिः । अ॒स्थि॒त॒ । अ॒न्तः॒॑वाव᳚त् । क्षय᳚म् । द॒धे॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
देवयंतं देवान्कामयमानं जनं कोऽश्नवत् । ब्रह्मणस्पतिव्यतिरिक्तः को नाम देवो व्याप्नुयात् । तथा वृक्तबर्हिषमनुष्ठानाय च्छिन्न बर्हिषं यजमानं को नामान्यो देवोऽश्नवत् । दाश्वान् हविर्दत्तवान्यजमानः पस्त्याभिर्मनुष्यैर्ऋत्विग्भिः सह प्रप्रास्थित । देवयजनदेशं प्रति प्रस्थितवान् । अंतर्वावत् । अंतः स्थितबहुधनोपेतम् । यद्वा । अंतः । स्थितपुत्रपौत्रादिप्रयुक्तबहुविधवागुपेतं क्षयं निवासस्थानं गृहं दधे । धृतवान् । भवति । देवयंतमित्यादयो गताः प्रप्र । प्रसमुपोदः पादपूरणे । पा ८-१-६ ॥ इति प्रशब्दस्य द्विर्भावः । अनुदात्तं चेत्याम्रेडितानुदात्तत्वम् । अस्थित । ष्ठा गतिनिवृत्तौ । लुङि समवप्रविभ्यः स्थः (पा १-३-२२) इत्यात्मनेपदम् । स्थाघ्वोरिच्छ (पा १-२-१७) इति धातुसिचोरित् । कित्त्वे ह्रस्वादंगात् (पा ८-२-२७) इति सलोपः । अंतर्वावत् । वागतिगंधनयोः अंतर्वांति गच्छंतीत्यंतर्वाः पुत्रपश्वादयः । आतो मनिन्नित्यादिना विच् । तदस्यास्तीति मतुप् । मतुपः पित्त्वादनुदात्तत्वे कृदुत्तरपद प्रकृतिस्वरत्वम् । यद्वा । वावदीतेः क्विप् । क्षयम् । क्षियंति निवसंत्यस्मिन्निति क्षयः पुंसि संज्ञायामित्यधिकरणे घः । क्षयो निवास इत्याद्युदात्तत्वं ॥ ७ ॥