आ भन्द᳚माने॒ उपा᳚के॒ नक्तो॒षासा᳚ सु॒पेश᳚सा ।
य॒ह्वी ऋ॒तस्य᳚ मा॒तरा॒ सीद᳚तां ब॒र्हिरा सु॒मत् ॥
य॒ह्वी ऋ॒तस्य᳚ मा॒तरा॒ सीद᳚तां ब॒र्हिरा सु॒मत् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
आ । भन्द᳚माने॒ इति᳚ । उपा᳚के॒ इति᳚ । नक्तो॒षसा᳚ । सु॒॑पेष᳚सा ।
य॒ह्वी इति᳚ । ऋ॒तस्य᳚ । मा॒तरा᳚ । सीद᳚ताम् । ब॒र्हिः । आ । सु॒॑मत् ॥
य॒ह्वी इति᳚ । ऋ॒तस्य᳚ । मा॒तरा᳚ । सीद᳚ताम् । ब॒र्हिः । आ । सु॒॑मत् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
भन्वमाने सर्वैःस्तूयमाने उपाके परस्परंसंनिहिते सुपेशसा शोभनरूपे पेशइतिरूपनाम यह्वी- महत्यौ अपत्यरूपेवाप्रतिदिनंजायमानत्वात् यहुरित्यपत्यनाम यहुःसूनुरितितन्नामसुपाठात् ऋत- स्यमातरायज्ञस्यनिर्मात्र्यौ ताभ्यांआगमनाद्यज्ञस्यसंपूर्तेर्यज्ञमातृत्वमुपचर्यते यद्वा अतिरात्रादीनाम- होरात्रसाध्यत्वात् तन्मातृत्वं नक्तोषासा उक्तगुणविशिष्टेअहोरात्रदेवते सुमत् स्वयमेव अस्माभिर- प्रार्थिते इत्यर्थः यद्वा सुमत् शोभनमनस्के बर्हिरास्तृतंदर्भे आसमन्तात्सीदतां उपविशतां यद्वा ऋत- स्येतिकर्मणिषष्ठी यज्ञमारीदतां आसाद्यचबर्हिरास्तृतंदर्भंस्वयमेवादत्ताम् ॥ ७ ॥