आग᳚धिता॒ परि᳚गधिता॒ या क᳚शी॒केव॒ जङ्ग᳚हे ।
ददा᳚ति॒ मह्यं॒ यादु᳚री॒ याशू᳚नां भो॒ज्या᳚ श॒ता ॥
ददा᳚ति॒ मह्यं॒ यादु᳚री॒ याशू᳚नां भो॒ज्या᳚ श॒ता ॥
पदपाठः (Word-by-word)
आ॑ग᳚धिता । परि᳚॑गधिता । या । क॒शी॒का॑इ᳚व । जङ्ग᳚हे ।
ददा᳚ति । मह्य᳚म् । यादु᳚री । याशू᳚नाम् । भो॒ज्या᳚ । श॒ता ॥
ददा᳚ति । मह्य᳚म् । यादु᳚री । याशू᳚नाम् । भो॒ज्या᳚ । श॒ता ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
संभोगायप्रार्थितोभावयव्यः स्वभार्यांरोमशामप्रौढेतिबुद्भ्यापरिहसन्नाह—भोज्या भोगयोग्यैषा आगधिताआसमन्ताद्गृहीता स्वीकृता तथा परिगधिता परितोग्रहीताआदरातिशयाय पुनर्वचनं गध्यंगृह्णातेरितियास्कः । यद्वा आगधिता आसमन्तान्मिश्रयन्ती आन्तरंप्रजननेन बाह्यंभुजादिभिरि- त्यर्थः गध्यतिर्मिश्रीभावकर्मेतियास्कः । पूर्वस्मिन्पक्षेपुरुषस्यप्राधान्यं उत्तरस्मिंस्तुयोषितइतिभेदः कीदृशीसा या जंगहे अत्यर्थंगृह्णातिकदापिनमुंचति अत्यागेदृष्टान्तः—कशीकेव कशीकानामसूतव- त्सानकुली सायथा पत्यासहचिरकालंक्रीडति नकदचिदपिविमुंचति तथेषाअपि किंच भोज्यैषा यादुरीय दुरित्युदकनाम रेतोलक्षणमुदकं प्रभूतंरातिददातीति यादुरी बहुरेतोयुक्तेत्यर्थः तादृशीसती याशूनां संभोगानां यशइतिप्रजनननाम तत्संबन्धीनिकर्माणि याशूनिभोगाः तेषांशताशतान्यसंख्या- तानि मह्यंददाति ॥ ६ ॥