याति᳚ दे॒वः प्र॒वता॒ यात्यु॒द्वता॒ याति᳚ शु॒भ्राभ्यां᳚ यज॒तो हरि᳚भ्याम् ।
आ दे॒वो या᳚ति सवि॒ता प᳚रा॒वतो॑प॒ विश्वा᳚ दुरि॒ता बाध᳚मानः ॥
आ दे॒वो या᳚ति सवि॒ता प᳚रा॒वतो॑प॒ विश्वा᳚ दुरि॒ता बाध᳚मानः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
याति᳚ । दे॒वः । प्र॒॑वता᳚ । याति᳚ । उ॒त्॑वता᳚ । याति᳚ । शु॒भ्राभ्या᳚म् । य॒ज॒तः । हरि᳚॑भ्याम् ।
आ । दे॒वः । या॒ति॒ । स॒वि॒ता । प॒रा॒॑वतः᳚ । अप᳚ । विश्वा᳚ । दुः॒॑इ॒ता । बाध᳚मानः ॥
आ । दे॒वः । या॒ति॒ । स॒वि॒ता । प॒रा॒॑वतः᳚ । अप᳚ । विश्वा᳚ । दुः॒॑इ॒ता । बाध᳚मानः ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
देवो दीप्यमानः सविता प्रवता प्रवणवता मार्गेण याति । गच्छति । तथोद्वतोत्कृष्टेनोर्ध्वदेशयुक्तेन मार्गेण याति । उदयानंतरं आ मध्याह्नमूर्ध्वो मार्गः । तत उपरि आ सायं प्रवणो मार्ग इति विवेकः । तथा यजतो यष्टव्यः स देवः शुभ्राभ्यां श्वेताभ्यां हरिभ्यामश्वाभ्यां याति । देवयजनदेशे गच्छति । सविता देवो विश्वा दुरिता सर्वाणि पापान्यप बाधमानो विनाशयन् परावतो दूरदेशात् । परावत इति दूरनामसु पठितत्वात् । तादृशाद्द्यु लोकादायाति । यागदेश आगच्छति ॥ प्रवता । वन षण संभक्तौ । अस्मात्प्रपूर्वात्क्विप् । गमादीनामिति वक्तव्यम् । पा ६-४-४०-१ । इत्यनुनासिकलोपः । ततस्तुक् । कृदुत्तरपदप्रकृतिस्वरत्वम् । उद्वता । उत्पूर्वाद्वनतेः पूर्ववत्प्रक्रिया । यजतः । भृमृदृशीत्यादिना (उ ३-११०) यजतेः कर्मण्यतच् प्रत्ययः । विश्वा दुरिता । उभयत्र शेश्छंदसि बहुलमिति शेर्लोपः ॥ ३ ॥