श्रवणम्

1.48.7
ए॒षायु᳚क्त परा॒वत॒ः सूर्य᳚स्यो॒दय᳚ना॒दधि᳚ ।
श॒तं रथे᳚भिः सु॒भगो॒षा इ॒यं वि या᳚त्य॒भि मानु᳚षान् ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ए॒षा । अ॒यु॒क्त॒ । प॒रा॒॑वतः᳚ । सूर्य᳚स्य । उ॒त्॑अय᳚नात् । अधि᳚ ।
श॒तम् । रथे᳚भिः । सु॒॑भगा᳚ । उ॒षाः । इ॒यम् । वि । या॒ति॒ । अ॒भि । मानु᳚षान् ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

एषोषोदेवि शतमयुक्त । स्वकीयानां रथानां शतं योजितवती । सुभगा सौभाग्ययुक्तेयमुषाः परावतो दूरस्थात् सूर्यस्योदयनादधि सूर्योदयस्थानादधिकाद्द्यु लोकान्मानुषानभि मनुष्यानुद्धिश्य रथेभिः शतसंख्याकैर्युक्त्यै रथैर्वि याति । विशेषेण गच्छति ॥ आयुक्त । लुङि झलो झलि (पा ८-२-२६) इति सिचो लोपः । उदयनात् । उदेत्यत्रेत्युदयनम् । इण् गतौ । अधिकरणे ल्युट् । कृदुत्तरपदप्रकृतिस्वरत्वम् । सुभगा । शोभनो भगो यस्याः सा आद्युदात्तं द्व्यच्छंदसीत्युत्तरपदाद्युदात्त त्वम् । मानुषान् । मनोः पुत्राः मानु षाः । मनोर्जातावञ्यतौ षक् चेत्यञ् षुगागमश्च । ञ्नित्त्वादाद्युदात्तत्वं ॥ ७ ॥