श्रवणम्

1.16.3
इन्द्रं᳚ प्रा॒तर्ह᳚वामह॒ इन्द्रं᳚ प्रय॒त्य᳚ध्व॒रे ।
इन्द्रं॒ सोम᳚स्य पी॒तये᳚ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
इन्द्र᳚म् । प्रा॒तः । ह॒वा॒म॒हे॒ । इन्द्र᳚म् । प्र॒॑य॒ति । अ॒ध्व॒रे ।
इन्द्र᳚म् । सोम᳚स्य । पी॒तये᳚ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

प्रातः कर्मारंभे प्रातःसवन इंद्रं हवामहे । आह्वयामः । तथैवाध्वरे सोमयागे प्रयति प्रगच्छति प्रारभ्य वर्तमाने सति माध्यंदिने सवने तमिंद्रं हवामहे । तथा यज्ञ समाप्त्यवसरे तृतीयसवने सोमस्य पीतये सोमपानार्थं हवामहे ॥ प्रातः । स्वरादिष्वंतोदात्तो निपातितः । हवामहे । ह्वेञोलट शपि परतो ह्वः । संप्रसारणमित्यनुवृत्तौ बहुलं छंदसीति संप्रसारणम् । परपूर्वत्वम् । गुणावादेशौ । प्रयति । इण् गतौ । लटः शतृ । अदिप्रभृतिभ्यः शप इति शपो लुक् । शतुर्ङित्त्वाद्गुणाभावः । प्रादिसमासः । कृद्ग्रहणे गतिकारकपूर्वस्यापि ग्रहणम् । परि २८ । इति वचनात्प्रत्ययग्रहण इति नियमाभावत् शतुरनुमो नद्यजादी इति विभक्तेरुदात्तत्वम् । अध्वरे । उक्तम् । संहितायामुदात्तस्वरितयोर्यणः स्वरितोऽनुदात्तस्य (पा ८-२-४) इत्यकारस्य स्वरितत्वम् । पीतये । पा पाने । क्तिनिछांदसमंतोदात्तत्वं ॥ ३ ॥