प्र वो᳚ म॒हे महि॒ नमो᳚ भरध्वमाङ्गू॒ष्यं᳚ शवसा॒नाय॒ साम᳚ ।
येना᳚ न॒ः पूर्वे᳚ पि॒तरः᳚ पद॒ज्ञा अर्च᳚न्तो॒ अङ्गि᳚रसो॒ गा अवि᳚न्दन् ॥
येना᳚ न॒ः पूर्वे᳚ पि॒तरः᳚ पद॒ज्ञा अर्च᳚न्तो॒ अङ्गि᳚रसो॒ गा अवि᳚न्दन् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
प्र । वः॒ । म॒हे । महि᳚ । नमः᳚ । भ॒र॒ध्व॒म् । आ॒ङ्गू॒ष्य᳚म् । श॒व॒सा॒नाय᳚ । साम᳚ ।
येन᳚ । नः॒ । पूर्वे᳚ । पि॒तरः᳚ । प॒द॒॑ज्ञाः । अर्च᳚न्तः । अङ्गि᳚रसः । गाः । अवि᳚न्दन् ॥
येन᳚ । नः॒ । पूर्वे᳚ । पि॒तरः᳚ । प॒द॒॑ज्ञाः । अर्च᳚न्तः । अङ्गि᳚रसः । गाः । अवि᳚न्दन् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
हे ऋत्विजो वो यायं महे महते शवसानाय बलमिवाचरते । अतिबलायेत्यर्थः उत्तरवाक्ये यच्छब्दश्रुतेस्तच्छब्दाध्याहारः । एवंभूताय तस्मा इंद्राय महि महत्प्रौढं नमः स्तोत्रं प्र भरध्वम् । प्रकर्षेण संपादयत । किं तत्स्तोत्रमित्याह । आंगूष्यं साम आघोषयोग्यं रथंतरादि साम । तन्निष्पाद्यतामित्यर्थः । अभि त्वा शूरेत्यादिष्वृक्षु यद्गानं तस्य सामेत्याख्या । तथा चोक्तम् । गीतिषु सामाख्येति । यॆनेंद्रेण नोऽस्माकं पितरः पितृविशेषाः । पूर्वे पूर्व पुरुषा अंगिरसः पणिनाम्ना सुरेणापहृतानां गवां पदज्ञा मार्गज्ञाः संतोऽत एवार्चंतस्तं पूजयंतो गा आविंदन् । आलभंत ॥ वः प्रथमार्थे द्वितीया । पदज्ञाः पदानि जानंतीति । आतोऽनुपसर्गे क इति कः । आतो लोप इट चेत्या कारलोपः । अविंदन् । विद्लृलाभे । शे मुचादीनामिति नुमागमः ॥ २ ॥