अ॒हं के॒तुर॒हं मू॒र्धाहमु॒ग्रा वि॒वाच᳚नी ।
ममेदनु॒ क्रतुं॒ पति᳚ः सेहा॒नाया᳚ उ॒पाच᳚रेत् ॥
ममेदनु॒ क्रतुं॒ पति᳚ः सेहा॒नाया᳚ उ॒पाच᳚रेत् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
अ॒हम् । के॒तुः । अ॒हम् । मू॒र्धा । अ॒हम् । उ॒ग्रा । वि॒॑वाच᳚नी ।
मम᳚ । इत् । अनु᳚ । क्रतु᳚म् । पतिः᳚ । से॒हा॒नायाः᳚ । उ॒प॒॑आच᳚रेत् ॥
मम᳚ । इत् । अनु᳚ । क्रतु᳚म् । पतिः᳚ । से॒हा॒नायाः᳚ । उ॒प॒॑आच᳚रेत् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
अहम् केतुः केतयित्री सर्वस्य ज्ञात्री भवामि। अहं मूर्धा सर्वेष्ववयवेषु शिर इव प्रधानभूता च भवामि। अहमुग्रोद्गूणा सती विवाचनी विशेषेन पतिं वाचयित्री भवामि। क्रोधाविष्टमपि पतिं मयि सर्वदा प्रियवचनयुक्तं करोमीत्यर्थः। सेहानायाः सपत्नीनामभिभवित्र्या ममेन्ममैव क्रतुम् कर्म बुद्धिं वानुलक्ष्य पतिः पालयिता भर्तोपाचरेत्। उपागच्छेत्। नान्यासां पत्नीनाम्॥२॥