इ॒ह प्र॒जामि॒ह र॒यिं ररा᳚ण॒ः प्र जा᳚यस्व प्र॒जया᳚ पुत्रकाम ॥
पदपाठः (Word-by-word)
इ॒ह । प्र॒॑जाम् । इ॒ह । र॒यिम् । ररा᳚णः । प्र । जा॒य॒स्व॒ । प्र॒॑जया᳚ । पु॒त्र॒॑का॒म॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
अपश्यमिति तृचं द्वात्रिंशं सूक्तं त्रैष्टुभम्। प्रजापतिपुत्रः प्रजावान्नामर्षिः। ऋचः क्रमेण यजमानपत्नीहोतॄणामशिषः प्रतिपादिकाः। अतस्तद्देवताकाः। तथा चानुक्रान्तम्। अपश्यं प्रजावान्प्राजापत्योऽन्वृचं यजमानपत्नीहोत्राशिष इति। प्रवर्ग्येऽभिष्टव एतत्सूक्तम्। सूत्र्यते हि। अपश्यम् त्वेत्येतस्याद्यया यजमानमीक्षते द्वितीयया पत्नीं तृतीययात्मानम्। आ. ४-६। इति॥
हे यजमान त्वा त्वां मनसा बुद्ध्यापश्यम्। अदर्शम्। कीदृशम्। चेकितानं कर्माणि भृशं जानन्तं तपसो दीक्षारूपाद्व्रताज्जातं पुनरुत्पन्नं यद्वा जन्मान्तरानुष्ठातात्सुकृतादुत्पन्नं तपसोऽनुष्ठीयमानाद्यज्ञाद्धेतोर्विभूतं व्याप्तं सर्वत्र प्रख्यातम्। हे पुत्रकाम पुत्रान्कामयमान स त्वमिहास्मिल्लोके प्रजां पुत्रपौत्रादिरूपां रराणो रमयन् रयिं धनमैहास्मिल्लोके रमयन् प्रजया प्रजनेन प्र जायस्व। पुत्रादिरूपेणोत्पद्यस्व। प्रजा उत्पादयेत्यर्थः॥१॥