दशमं मण्डलम् - सूक्तम् 148

सुष्वाणास इति पञ्चर्चं विंशं सूक्तं वेनपुत्रस्य पृथोरार्षं त्रैष्टुभमैन्द्रम् । अनुक्रान्तं च। सुष्वाणासः प्रुथुर्वैन्य इति। गतो विनियोगः॥

हे इन्द्र सुष्वाणासः सोममभिषुतवन्तो वयं त्वां स्तुमसि। स्तुमः। हे तुविनृम्ण बहुलधन वाजं चरुपुरॊडाशादिलक्षणमन्नं ससवांसः सम्भक्तवन्तश्च वयं त्वां स्तुमः। यत एवमतो हेतोर्नोऽस्मभ्यं सुवितं सुष्ठु प्राप्तव्यं शोभनं धनमा भर। आहर। प्रयच्छ। यद्वा। यस्य युद्धनमतिप्रियत्वेन चाकन् त्वं कामयसे तद्धनमा भरेत्यर्थः। वयं च त्वोतास्त्वया रक्शिताः सन्तस्तना। धननामैतत्। विस्तृतानि धनानि त्मनात्मना स्वयमेवान्यनैरपेक्ष्येणैव सनुयाम। तव प्रसादालाभेमहि॥१॥

हे शूर शौर्यवन्निन्द्र ऋष्वो महान्दर्शनीयो वा त्वं जातो जातमात्र एव दासीः। उपक्शयकारिणो दासा असुराः। तत्संबन्धिनीर्विशः प्रजाः सूर्येण सूर्यात्मना सह्याः। अभ्यभवः। तथा गुहा गुहायां हितं निहितं आत एव गुह्यमदृश्यं वलख्यमसुरमप्सूदकेषु गूधं निगूढं कयवाख्यं च त्वमभिभुतवानसि। वयमपि प्रस्रवणे प्रवर्षणे सति। नः सम्प्रत्यर्थे। सम्प्रति सोमं बिभृमसि। त्वदर्थं बिभृमः। धारयामः॥२॥

विप्रो मेधाव्यृषीणां मन्त्रदर्शिनां सुमतिं सुष्तुतिं चकानः कामयमानो विद्वाञ्जानन्नर्यो वा स्वामी च भवन् हे इन्द्र ईदृशस्त्वं गिरः स्तोतॄन् स्तुतीर्वाभ्यर्च। सम्यक्स्तुतमित्यभिपूजय। अपि च ते वयं स्याम भवेम ये सोमैस्त्वां रणयन्त रमयन्ति। उतापि च हे रथोळ्ह रथैरभ्युह्यमान। आ ऊढ ओढः। रथेन ओढो रथोढः। ओमाङोश्च। पा. ६-१-९५। इति पररूपम्। ईदृशेन्द्र भक्षैर्भक्षणीयैश्वरुपुरोडाशादिभिः सार्धमेनेमानि स्तोत्राणि तुभ्यं त्वदर्थं क्रियन्ते॥३॥

हे इन्द्र त्वदर्थमिमेमानि पुरोवर्तीनि ब्रह्म ब्रह्माणि परिवृढानि स्तोत्राणि शंसि। अशंसिषत। शस्यन्ते। शंसेश्छान्दसे कर्मणि लुङि व्यत्ययेनैकवचनम्। हे शूर शौर्यवन्निन्द्र त्वं नृणां मनुश्याणां मध्ये नृभ्यः स्तुत्यादेर्नेतृभ्यः शवोबलं दाः। देहि। अपि च तेभिस्तैः सक्रतुः समानकर्मा समानप्रज्ञो वा भव येषु स्तोतृषु चाकन् हविरादि कामयसे। कन दीप्तिकान्तिगतिषु। अस्माद्यङ्लुगन्ताच्छान्दसे लङि सिपि रूपमेतत्। कमेर्वा पूर्ववत्। सिपि मो नो धातोरिति नत्वम्। उतापि च गृणतः स्तोतॄंस्त्रायस्व। पालय। उतापि च स्तीन्। स्त्यायतेरेतद्रूपम्। सङ्घीभूय स्थितान्यजमानानपि त्रायस्व॥४॥

हे शूरेन्द्र पृथ्याः पृथोरृषेर्मम हवमाह्वानं श्रुधि। शृणु। उतापि च वेन्यस्य वेनपुत्रस्य ममार्कैर्मन्त्रैः स्तवसे। स्तूयसे। यकि प्राप्ते व्यत्ययेन शप्। यः स्तोता घृतवन्तमुदकवन्तं ते तव योनिं निवासभूमिमास्वाः अभ्यस्वार्षीत् अभ्यष्टौत्। स्वृशब्दोपतापयोः। अस्माल्लुङि तिपि बहुलम् छन्दसीतीडभावे हल्ङ्यादिलोपे च रात्सस्येति सलोपः। यद्वा। घृतवन्तमाज्यादिना हविषोपेतं योनिम् । गृहनामैतत्। यज्ञगृहं प्राप्यते त्वां योऽभिष्टौति तस्य वेन्यस्यार्कैरित्यन्वयः। अपि च वक्त्वा वक्वानः। वचेरन्येभ्योऽपि दृश्यन्त इति वनिप्। अन्त्यविकारश्छान्दसः। जसि पृषोदरादित्वाद्वर्णलोपः। अन्येऽपि सर्वे स्तोतारो निम्नैः प्रवणैर्मार्गैरूर्मिर्नोदकसङ्घ इव द्रवयन्त। स्तुतिभिस्त्वामेवाभिद्रवन्ति। अभिगच्छन्ति॥५॥