दशमं मण्डलम् - सूक्तम् 171

त्वं त्यमिति चतुरृचं विंशं सूक्तं भृगुपुत्रस्येटस्यार्षं गायत्रमैन्द्रम्। अनुक्रान्तं च। त्व त्यमिटो भार्गवो गायत्रमिति। गतो विनियोगः॥

हे इन्द्र सुतावतः सुतेनाभिषुतेन सोमेन युश्तस्येटत इटस्य। सुपां सुलुगिति ङसस्तस्। एतत्संज्ञस्यर्षेस्त्यं तं प्रसिद्धं रथं प्रावः। प्रारक्शः। सोमिनः सोमयुक्तस्य मम हवमाह्वानमशृणोः। शृणु॥१॥

हे इन्द्र त्वं मखस्य यज्ञस्य दोधतः कम्पमानस्य देवेभ्यः पालयमानस्य शिरः प्रवर्ग्यरूपं त्वचस्त्वगुपलक्शिताच्छरीराद्व भरः। अवयुत्यपृथक्कृत्य हृतवानसि। देवेभ्यो निष्क्रान्तस्य पुरुषाकारस्य धन्विनो यज्ञस्य शिर इन्द्रो वम्रिरूपेण ज्याघातनद्वारा पुरा चिच्छेद। तदभिप्रायेणेदमुक्तम्। श्रूयते हि। तस्येन्द्रो वम्रिरूपेण धनुर्ज्यामच्छिनद्रुद्रस्य त्वेव धनुरार्त्निः शिर उत्पिपेश स प्रवर्ग्योऽभवदिति। सत्वं सोमिनः सोमवतो मम ग्रुहमगच्छः। आगच्छः॥२॥

हे इन्द्र त्वं त्यं तं मर्त्यं मनुष्यं वेन्यं वेनस्य पुत्रं पृथुमास्त्रबुध्नाय। अस्त्रबुध्नो नाम कश्चित्। तस्य पुत्राय मनस्यवे मननीयं स्तोत्रमिच्छते मुहुः शश्वच्छ्रथ्नाः। अहिंसीः। वशमनय इत्यर्थः॥३॥

हे इन्द्र त्वं त्यं सूर्यमस्तसमये पश्चा पश्चात्सन्तं भवन्तं पुरः परेद्युरुदयकाले पुरस्तात्कृधि। करोषि। लकारव्यत्ययः। कीदृशम् । देवानां चिद्देवानामपि तिरस्तिरोहितं तैरपि क्व गत इति दुर्विज्ञातं वशं कान्तम्॥४॥