दशमं मण्डलम् - सूक्तम् 84

त्वया मन्यो इति सप्तर्चं षोडशं सूक्तम्। अदितस्त्रिस्रस्त्रिष्टुभस्ततश्चतस्रो जगत्यः। पूर्ववदृषि देवते। तथा चानुक्रान्तम्। त्वया मन्यो चतुर्जगत्यन्तमिति। अजिरनाम्न्येकाह इदं सूक्तं मरुत्वतीयशस्त्रे निविद्धानम्। सूत्रं पूर्वसूक्त एवोदाहृतम्। विनुत्त्यभिभूतिषु वज्रेष्वेकाहेष्वेते सूक्ते मरुत्वतीयनिष्केवल्ययोः शस्ये। सूत्रितं च। विनुत्त्यभिभूत्योरिशुवज्रयोश्च मन्युसूक्ते। आ. ९-८। इति॥

हे मन्यो हे मरुत्वः त्वया सरथं समानमेकमेव रथमारुह्येति शेषः। आरुजन्तो गच्छन्तो हर्षमाणासो हृष्टा धृषिता धृष्टास्तिग्मेषवस्तीक्ष्ण बाना आयुधायुधानि संशिशानाः सम्यग्निश्यनो नरो युद्धस्य नेतार इन्द्रादयो देवास्त्वदनुचरा वाग्निरूपा अग्निवत्तीक्ष्णदाहादिकर्माणः यद्वा सन्नद्धाः कवचिनोऽभि प्रयन्तु युद्धे सहयार्थम्। अत्र त्वया मन्यो सरथमारुह्य रुजन्त इत्यादि निरुक्तमनुसन्धेयम्। १०-३०॥१॥

हे मन्यो अग्निरिव त्विषितो ज्वलितः सहस्व। अभिभव शत्रून्। हे सहुरे सहनशील सेनानीरेधि भव नोऽस्माकं सङ्ग्रामे हूतः सन्। किञ्च हत्वाय हत्वा शत्रून्वि भजस्व प्रयच्छास्माकं वेदो धनं शत्रुसम्बन्धि। किञ्चौजो मिमानोऽस्माकं बलं कुर्वन्मृधः शत्रूण्वि नुदस्व। घातयेत्यर्थः॥२॥

हे मन्यो अस्मे अस्माकमभिमातिमभिगन्तारं शत्रुं सहस्व। अभिभव। रुजन् हिंसन् मृणन् प्रमृणन् प्रकर्षेण हिंसन् यथा ननर्न जीवेत्तथा कुर्वंस्त्वम् शत्रून्प्रति प्रेहि। ते तव पाजो बलमुग्रमुद्गूर्णम् के नन्वा रुरुध्रे अरुन्धन्ति। न तथा सम्भवति। हे एकज त्वमसहाय वशी त्वं वशं नयसे प्रापयसि शत्रुम्॥३॥

हे मन्यो ईळितः स्तुतस्त्वमेक एवासहाय एव बहूनां शत्रूणामसि। भवसि पर्याप्तो हन्तुम्। अतो विशं विशं तां तामस्मद्विरोधिनीं प्रजां युधये युद्धाय सं शिशाधि। सम्यक् तीक्षीकुरु। किञ्च हे अकृत्तरुगच्छिन्नदीप्ते त्वया युजा सहायेन वयं द्युमन्तं दीप्तिमन्तं घोषं सीहनादवन्तं विजयाय विशिष्टजयार्थं कृण्महे। कुर्मः॥४॥

हे मन्यो इन्द्र इव विजेषकृद्विजयकर्ता तथानवब्रवोऽनिन्दितवचनः। अनवब्रवोऽनवक्षिप्तवचन इति यास्कः। नि. ६-२६। ईदृशस्त्वमस्माकमधिपा अधिकं पाता रक्षिता भवेहास्मिन्यज्ञे। हे सहुरे शत्रूणाम् सहनशील ते प्रियं नाम स्तोत्रं गृणीमसि। गृणिमः। स्तुमः। यतो नाम्नः स्तोत्रात्त्वमाबभूथ आभवसि प्रवृद्धो भवसि तमुत्सं बलस्योद्गमयितारं विद्म। जानीमः॥५॥

हे वज्र वज्रवत्सारभूत सायक शत्रूणामन्तकराभिभूते शत्रूणामभिभावुक मन्यो आभूत्या। आभूतिरभिभवः। तेन सहजाः सहैवोत्पन्नस्त्वमुत्तरमुत्कृष्टतरम् सहो बलं बिभर्षि। धारयसि। हे मन्यो क्रत्वा कर्मणा सह नोऽस्माकं मेद्येधि। स्निग्धो भव। कुत्रेति तदुच्यते। महाधनस्य। सङ्ग्रामनामैतत्। सङ्ग्रामस्य संसृजि सर्गे। हे पुरुहूत बहुभिराहूतेति मन्युसम्बोधनम्॥६॥

संसृष्टमविभागमापन्नमुभयमुभयविधम् धनं समाकृतम् सम्यगानीतमस्मभ्यं दत्ताम्। कः। वरुणश्च देवो मन्युश्च। भियं भयं हृदये दधानाः शत्रवोऽस्मद्विरोधिनः पराजितासः पराजिता अप नि लयन्ताम्। अपनिलीना भवन्तु॥७॥