श्रवणम्

10.84.1
त्वया᳚ मन्यो स॒रथ᳚मारु॒जन्तो॒ हर्ष᳚माणासो धृषि॒ता म᳚रुत्वः ।
ति॒ग्मेष᳚व॒ आयु᳚धा सं॒शिशा᳚ना अ॒भि प्र य᳚न्तु॒ नरो᳚ अ॒ग्निरू᳚पाः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
त्वया᳚ । म॒न्यो॒ इति᳚ । स॒॑रथ᳚म् । आ॒॑रु॒जन्तः᳚ । हर्ष᳚मानासः । धृ॒षि॒ताः । म॒रु॒त्वः॒ ।
ति॒ग्म॑इ᳚षवः । आयु᳚धा । स॒म्॑शिशा᳚नाः । अ॒भि । प्र । य॒न्तु॒ । नरः᳚ । अ॒ग्नि॑रू᳚पाः ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

त्वया मन्यो इति सप्तर्चं षोडशं सूक्तम्। अदितस्त्रिस्रस्त्रिष्टुभस्ततश्चतस्रो जगत्यः। पूर्ववदृषि देवते। तथा चानुक्रान्तम्। त्वया मन्यो चतुर्जगत्यन्तमिति। अजिरनाम्न्येकाह इदं सूक्तं मरुत्वतीयशस्त्रे निविद्धानम्। सूत्रं पूर्वसूक्त एवोदाहृतम्। विनुत्त्यभिभूतिषु वज्रेष्वेकाहेष्वेते सूक्ते मरुत्वतीयनिष्केवल्ययोः शस्ये। सूत्रितं च। विनुत्त्यभिभूत्योरिशुवज्रयोश्च मन्युसूक्ते। आ. ९-८। इति॥

हे मन्यो हे मरुत्वः त्वया सरथं समानमेकमेव रथमारुह्येति शेषः। आरुजन्तो गच्छन्तो हर्षमाणासो हृष्टा धृषिता धृष्टास्तिग्मेषवस्तीक्ष्ण बाना आयुधायुधानि संशिशानाः सम्यग्निश्यनो नरो युद्धस्य नेतार इन्द्रादयो देवास्त्वदनुचरा वाग्निरूपा अग्निवत्तीक्ष्णदाहादिकर्माणः यद्वा सन्नद्धाः कवचिनोऽभि प्रयन्तु युद्धे सहयार्थम्। अत्र त्वया मन्यो सरथमारुह्य रुजन्त इत्यादि निरुक्तमनुसन्धेयम्। १०-३०॥१॥