दशमं मण्डलम् - सूक्तम् 173

आ त्वेति षडृचं द्वाविंशं सूक्तमाङ्गिरसस्य ध्रुवस्यार्षमानुष्टुभम्। अभिषिक्तस्य राज्ञः स्तुतिरूपोऽर्थो देवता। तथा चानुक्रान्तम्। अ त्वा षट् ध्रुवो राज्ञः स्तुतिस्त्वानुष्टुभं त्विति। राज्ञो युद्धाय सम्नहनेऽनेन सूक्तेनाभिमन्त्रणम् पुरोधसा कर्तव्यम्। सूत्रितं च। आ त्वाहार्षमन्तरेधीति पश्चाद्रथस्यावस्थाय। आ. गृ. ३-१२-२। इति॥

हे राजन् त्वा त्वामाहार्षम्। अस्मद्राष्ट्रस्य स्वामित्वेनानैषम्। स त्वमन्तरस्मासु मध्य एधि। स्वामी भव। ध्रुवो नित्यः सन्नविचाचलिरतिशयेन चलनरहित एव संस्तिष्ठ। राष्ट्रमधितिष्ठ। सर्वाश्च विशः प्रजास्त्वां वान्छन्तु। अयमेवास्माकं राजास्त्विति कामयन्तु। वाछि इच्छायाम्। त्वत् त्वत्तः सकाशाद्राष्ट्रं राज्यं माधिभ्रशत्। मा भ्रश्यतु। मा वियुक्तं भवतु। भन्यु अधः पतने॥१॥

हे राजन् इहास्मिन्नेव राज्य एधि। स्वामित्त्वेन सर्वदा वर्तमानो भव। मापच्योष्ठाः। अपच्युतो मा भूः। मापगमः। पर्वत इव यथा पर्वतो नैश्चल्येनावतिष्ठते एवमचिचाचलिश्चलनरहितो भव। इन्द्र इव यथा स्वर्ग इन्द्रः एवमिह लोके त्वं ध्रुवस्तिष्ठ। स्थिरो भव। राष्ट्रस्य् राष्ट्रं चेह लोके धारय। स्वे स्वे कर्मण्यवस्थापय॥२॥

इममभिषिक्तं ध्रुवेण स्थिरेण हविषा तर्प्यमाण इन्द्रो ध्रुवं स्थिरमदीधरत्। धारयतु। सोमश्च तस्मै राज्ञेऽधि ब्रवत्। अधिब्रवीतु। मदीयोऽयमिति पक्शपातवचनं करोतु। तस्मा उ तस्मा एव ब्रह्मणस्पतिर्मन्त्रस्य पालको देवश्चाधिब्रवीतु॥३॥

द्यौर्ध्रुवा स्थिरा भवति। पृथिवी च ध्रुवा स्थिरा भवति। इमे द्रुश्यमानाः पर्वता महीधराश्च ध्रुवासः स्थिराः। इदं विश्वं सर्वं जगद्ध्रुवं स्थिरं भवति। एवमेवायं विशां प्रजानां राजा स्वामी सन् ध्रुवः स्थिरो भवतु॥४॥

हे राजन् ते तव राष्ट्रं राजा राजमानो वरुणो ध्रुवं स्थिरं धारयतु। देवो दानदिगुणयुक्तो बृहस्पतिर्ध्रुवं धारयतु। इन्द्रश्चाग्निश्चोभावपि ते तव राष्ट्रम् ध्रुवं स्थिरं धारयताम्। इन्द्राग्न्योरुभयोरपेक्षया ध्रुवशब्दस्य द्विः प्रयोगः॥५॥

ध्रुवेण स्थिरेण हविषा पुरोडाशादिना युक्तं ध्रुवं स्थिरं सोममभिमृशामसि। अभिमृशामः। देवतामभिलक्ष्य यागार्थं वयमृत्विजः संस्पृशामः। अथो अथानन्तरमेवेन्द्रो विशः प्रजास्ते तवैव केवलीरसाधारणाः सतीर्बलिहृतः करस्य प्रदात्रीः करत्। करोतु॥६॥