दशमं मण्डलम् - सूक्तम् 186

3 ऋचः

ऋषिः: उलो वातायनः देवता: वायुः छन्दः: गायत्री

सूक्तम् 10.186 - सम्पूर्णम्

1 / 3
ऋक्: 10.186.1
0:00 0:00
▶ सर्वाणि ऋक्कानि (3)
10.186.1
वात॒ आ वा᳚तु भेष॒जं श॒म्भु म᳚यो॒भु नो᳚ हृ॒दे ।
प्र ण॒ आयूं᳚षि तारिषत् ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वातः᳚ । आ । वा॒तु॒ । भे॒ष॒जम् । श॒म्॑भु । म॒यः॒॑भु । नः॒ । हृ॒दे ।
प्र । नः॒ । आयूं᳚षि । ता॒रि॒ष॒त् ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

वात इति तृचं पञ्चत्रिंशं सूक्तं वातगोत्रस्योलस्यार्षं गायत्रं वायुदेवताकम्। तथा चानुक्रान्तम्। वातो वातायन उलो वायव्यमिति। गतो विनियोगः॥

वातो वायुर्नोऽस्माकं हृदे हृदयाय भेषजमौषधमुदकं वा वातु। आगमयतु। कीदृग्भूतम्। शम्भु रोगशमनस्य भावयितृ मयोभु सुखस्य च भावयितृ। अपि च नोऽस्माकमायूंषि प्र तारिषत्। प्रवर्धयतु॥१॥

10.186.2
उ॒त वा᳚त पि॒तासि᳚ न उ॒त भ्रातो॒त न॒ः सखा᳚ ।
स नो᳚ जी॒वात᳚वे कृधि ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
उ॒त । वा॒त॒ । पि॒ता । अ॒सि॒ । नः॒ । उ॒त । भ्राता᳚ । उ॒त । नः॒ । सखा᳚ ।
सः । नः॒ । जी॒वात᳚वे । कृ॒धि॒ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

उतापि च हे वात् त्वं नोऽस्माकं पितासि। उत्पादको भवसि। उतापि च भ्राता भवसि। उतापि च नोऽस्माकं सखा समानख्यानो पितृभूतश्च भवसि। सत्वं नोऽस्माञ्जीवातवे जीवनहेतवे यागाय कृधि। कुरु। करोतेश्छान्दसो विकरणस्य लुक्। श्रुशृणुपॄक्रुवृभ्य इति हेर्धिः॥२॥

10.186.3
यद॒दो वा᳚त ते गृ॒हे॒३॒᳚॑मृत᳚स्य नि॒धिर्हि॒तः ।
ततो᳚ नो देहि जी॒वसे᳚ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यत् । अ॒दः । वा॒त॒ । ते॒ । गृ॒हे । अ॒मृत᳚स्य । नि॒॑धिः । हि॒तः ।
ततः᳚ । नः॒ । दे॒हि॒ । जी॒वसे᳚ ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

हे वात वायो ते तव गृहे स्थाने यददो योऽसावम्रुतस्यामरणस्य निधिर्निक्षेपो हितः स्थापितो वर्तते ततस्तस्मान्निधेराहृत्यामृतत्वम् जीवसे नोऽस्माकं जीवनाय देहि। प्रयच्छ॥३॥