ऋ॒ष्वस्त्वमि᳚न्द्र शूर जा॒तो दासी॒र्विश॒ः सूर्ये᳚ण सह्याः ।
गुहा᳚ हि॒तं गुह्यं᳚ गू॒ळ्हम॒प्सु बि᳚भृ॒मसि᳚ प्र॒स्रव᳚णे॒ न सोम᳚म् ॥
गुहा᳚ हि॒तं गुह्यं᳚ गू॒ळ्हम॒प्सु बि᳚भृ॒मसि᳚ प्र॒स्रव᳚णे॒ न सोम᳚म् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
ऋ॒ष्वः । त्वम् । इ॒न्द्र॒ । शू॒र॒ । जा॒तः । दासीः᳚ । विशः᳚ । सूर्ये᳚ण । स॒ह्याः॒ ।
गुहा᳚ । हि॒तम् । गुह्य᳚म् । गू॒ळ्हम् । अ॒प्॑सु । बि॒भृ॒मसि᳚ । प्र॒॑स्रव᳚णे । न । सोम᳚म् ॥
गुहा᳚ । हि॒तम् । गुह्य᳚म् । गू॒ळ्हम् । अ॒प्॑सु । बि॒भृ॒मसि᳚ । प्र॒॑स्रव᳚णे । न । सोम᳚म् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
हे शूर शौर्यवन्निन्द्र ऋष्वो महान्दर्शनीयो वा त्वं जातो जातमात्र एव दासीः। उपक्शयकारिणो दासा असुराः। तत्संबन्धिनीर्विशः प्रजाः सूर्येण सूर्यात्मना सह्याः। अभ्यभवः। तथा गुहा गुहायां हितं निहितं आत एव गुह्यमदृश्यं वलख्यमसुरमप्सूदकेषु गूधं निगूढं कयवाख्यं च त्वमभिभुतवानसि। वयमपि प्रस्रवणे प्रवर्षणे सति। नः सम्प्रत्यर्थे। सम्प्रति सोमं बिभृमसि। त्वदर्थं बिभृमः। धारयामः॥२॥