स॒मा॒नयो᳚जनो॒ हि वां॒ रथो᳚ दस्रा॒वम᳚र्त्यः ।
स॒मु॒द्रे अ᳚श्वि॒नेय᳚ते ॥
स॒मु॒द्रे अ᳚श्वि॒नेय᳚ते ॥
पदपाठः (Word-by-word)
स॒मा॒न॑यो᳚जनः । हि । वा॒म् । रथः᳚ । द॒स्रौ॒ । अम᳚र्त्यः ।
स॒मु॒द्रे । अ॒श्वि॒ना॒ । ईय᳚ते ॥
स॒मु॒द्रे । अ॒श्वि॒ना॒ । ईय᳚ते ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
हे दस्रावश्विनौ वां युवयोः संबंदी रथः समानयोजनस्तुल्ययोजनः युवयोर्द्वयोरेकरथारूढत्वादुभयार्थं सकृदेव युज्यते । युक्तः स रथोऽमर्त्यो विनाशरहितः । अप्रतिहतगतिरित्यर्थः । अत एव हे अश्विनौ हि यस्मात्समुद्रेंऽतरिक्ष ईयते गच्छति । अंतरिक्षनामसु पठितं समुद्रशब्दं यास्क एवं व्याचख्यौ । समुद्रः कस्मात्समुद्द्रवंत्यस्मादापः समभिद्रवंत्येनमापः संमोदंतेऽस्मिन्छूतानि समुद्रको भवति समुनत्तीति वा (नि २-१०) इति ॥ समानयो जनः । बहुव्रीहौ पूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वम् । अमर्त्यः । अव्ययपूर्वपदप्रकृतिस्वरत्वम् । ईयते । ईङ् गतौ । अदुपदेशाल्लसार्वधातुकानुदात्तत्वेश्यनो नित्त्वादाद्युदात्तत्वम् । हि चेति निघातप्रतिषेधः ॥ १८ ॥