श्रवणम्

10.101.12
कपृ᳚न्नरः कपृ॒थमुद्द᳚धातन चो॒दय᳚त खु॒दत॒ वाज᳚सातये ।
नि॒ष्टि॒ग्र्य᳚ः पु॒त्रमा च्या᳚वयो॒तय॒ इन्द्रं᳚ स॒बाध᳚ इ॒ह सोम᳚पीतये ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
कपृ᳚त् । न॒रः॒ । क॒पृ॒थम् । उत् । द॒धा॒त॒न॒ । चो॒दय᳚त । खु॒दत᳚ । वाज᳚॑सातये ।
नि॒ष्टि॒ग्र्यः᳚ । पु॒त्रम् । आ । च्य॒व॒य॒ । ऊ॒तये᳚ । इन्द्र᳚म् । स॒॑बाधः᳚ । इ॒ह । सोम᳚॑पीतये ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

षष्ठेऽहनि ब्राह्मनाच्छन्ंसिशस्त्रे कपृन्नर इत्येषा। कृपन्नरो यद्ध प्राचीरजगन्तेति चैते। आ. ८-३। इति॥

हे नरो नेतार ऋत्विजः एष इन्द्रः कपृत्। सुखस्य पूरको यष्टॄणां स्तोतॄनां च। कमिति सखनाम। तं कपृथं सुखस्य पूरयितारमिन्द्रं चोदयत। प्रेरयत। खुदत। खुर्दत। क्रीअयत। खुर्द क्रीडायां भौवादिकः। व्यत्ययेनशः। रेफलोपश्छान्दसः। सम्पिंष्ट। संस्कुरुतेत्यर्थः। किमर्थम् । वाजसातयेऽन्नस्य लाभा तदेवाह। हे होतः निष्ट्र्ग्र्यः पुत्रम् । निश्टिं दितिं स्वसपत्नीं गिरतीति निष्टिग्रीरदितिः। तस्याः पुत्रमिन्द्रं सबाधः। सह पापैः प्रयासरूपैः कर्मभिर्बाध्यन्त इति सबाध ऋत्विजः। तथाविधा यूयं सोमपीतये तस्य सोमपानयोतयेऽस्माकं रक्षणाय वा च्यवय। व्यत्ययेनैकवचनम्। आच्यवयतेत्यर्थः॥१२॥