न॒हि स्थूर्यृ᳚तु॒था या॒तमस्ति॒ नोत श्रवो᳚ विविदे संग॒मेषु᳚ ।
ग॒व्यन्त॒ इन्द्रं᳚ स॒ख्याय॒ विप्रा᳚ अश्वा॒यन्तो॒ वृष᳚णं वा॒जय᳚न्तः ॥
ग॒व्यन्त॒ इन्द्रं᳚ स॒ख्याय॒ विप्रा᳚ अश्वा॒यन्तो॒ वृष᳚णं वा॒जय᳚न्तः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
न॒हि । स्थूरि᳚ । ऋ॒तु॒॑था । या॒तम् । अस्ति᳚ । न । उ॒त । श्रवः᳚ । वि॒वि॒दे॒ । स॒म्॑ग॒मेषु᳚ ।
ग॒व्यन्तः᳚ । इन्द्र᳚म् । स॒ख्याय᳚ । विप्राः᳚ । अ॒श्व॒॑यन्तः᳚ । वृष᳚णम् । वा॒जय᳚न्तः ॥
ग॒व्यन्तः᳚ । इन्द्र᳚म् । स॒ख्याय᳚ । विप्राः᳚ । अ॒श्व॒॑यन्तः᳚ । वृष᳚णम् । वा॒जय᳚न्तः ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
एकेन धुर्येण युक्तमनः स्थूरीत्युच्यते। ऋतुथर्तौ यद्यस्मिन्काले प्राप्तव्यम् तद्योग्यकाले स्थूर्यनो यातं तं देशं प्राप्तं नह्यस्ति। न हि भवति। एकेन धुर्येण युक्तः शकटः शीघ्रं गन्तव्यं न प्राप्नोतीत्यर्थः। उतापि च सङ्गमेषु सम्प्रामेषु श्रवोऽन्नं यशो वा न विविदे। न लभते। इन्द्रस्तूक्तविलक्षणः। व्रुषणं वर्षितारं तमिन्द्रं गव्यन्तो गा इच्छन्तो विप्रा मेधाविनो वयं सख्याय सखिकर्मन आह्वयाम इति शेहः कथं भूताः। अश्वायन्तोऽश्वानप्यात्मन इच्छन्तः वाजयन्तोऽन्नकामा बलकामाश्च॥३॥