अ॒हं राष्ट्री᳚ सं॒गम᳚नी॒ वसू᳚नां चिकि॒तुषी᳚ प्रथ॒मा य॒ज्ञिया᳚नाम् ।
तां मा᳚ दे॒वा व्य᳚दधुः पुरु॒त्रा भूरि᳚स्थात्रां॒ भूर्या᳚वे॒शय᳚न्तीम् ॥
तां मा᳚ दे॒वा व्य᳚दधुः पुरु॒त्रा भूरि᳚स्थात्रां॒ भूर्या᳚वे॒शय᳚न्तीम् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
अ॒हम् । राष्ट्री᳚ । स॒म्॑गम᳚नी । वसू᳚नाम् । चि॒कि॒तुषी᳚ । प्र॒थ॒मा । य॒ज्ञिया᳚नाम् ।
ताम् । मा॒ । दे॒वाः । वि । अ॒द॒धुः॒ । पु॒रु॒॑त्रा । भूरि᳚॑स्थात्राम् । भूरि᳚ । आ॒॑वे॒शय᳚न्तीम् ॥
ताम् । मा॒ । दे॒वाः । वि । अ॒द॒धुः॒ । पु॒रु॒॑त्रा । भूरि᳚॑स्थात्राम् । भूरि᳚ । आ॒॑वे॒शय᳚न्तीम् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
अहं राष्ट्री । ईश्वरनामैतत्। सर्वस्य जगत ईश्वरी। तथा वसूनां धनानां सङ्गमनी सङ्गमयित्र्युपासकानां प्रापयित्री। चिकितुषी यस्ताक्षात्कर्तव्यं परं ब्रह्म तञ्जातवती स्वात्मतया साक्षात्कृतवती। अत एव यज्ञियानां यज्ञार्हाणां प्रथमा मुख्या। यैवं गुणविशिष्टाहं तां मां भूरिस्थात्रां बहुभावेन प्रपञ्चात्मनावतिष्ठमानां भूरि भूरीणि बहूनि भूतजातान्यावेशयन्ती जीवभावेनात्मानं प्रवेशयन्तीं ईदृशीं मां पुरुत्रा बहुषु देशेषु व्यदधुः। देवा विदधति। कुर्वन्ति। उक्तप्रकारेण वैश्वरूप्येणावस्थानात्। यद्युत्कुर्वन्ति तत्सर्वं मामेव कुर्वन्तीत्यर्थः॥३॥