श्रवणम्

10.123.6
नाके᳚ सुप॒र्णमुप॒ यत्पत᳚न्तं हृ॒दा वेन᳚न्तो अ॒भ्यच᳚क्षत त्वा ।
हिर᳚ण्यपक्षं॒ वरु᳚णस्य दू॒तं य॒मस्य॒ योनौ᳚ शकु॒नं भु᳚र॒ण्युम् ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
नाके᳚ । सु॒॑प॒र्णम् । उप᳚ । यत् । पत᳚न्तम् । हृ॒दा । वेन᳚न्तः । अ॒भि । अच᳚क्षत । त्वा॒ ।
हिर᳚ण्य॑पक्ष᳚म् । वरु᳚णस्य । दू॒तम् । य॒मस्य᳚ । योनौ᳚ । श॒कु॒नम् । भु॒र॒ण्युम् ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

अभिष्टवे नाके सुपर्णमित्येषा। सूत्रितं च। नाके सुपर्णमुप यत्पतन्तमिति समाप्य प्रणवेनोपविशेत्। आ. ४-७। इति॥

हे वेन त्वा त्वां हृदा हृदयेन मनसा वेनन्तः कामयमानाः स्तोतारो नाकेऽन्तरिक्षे यद्यदाभ्यचक्षत अभिपश्यन्ति तदानीं त्वमुप आगच्छसीति शेषः। कथं भुतम्। सुपर्णं शोभनपतनं पतन्तमन्तरिक्षे गच्छन्तं हिरण्यपक्षं हिरण्मयाभ्यां पक्षाभ्यामुपेतं वरुणस्य जलाभिमानिनो देवस्य दूतं चारम् यमस्य नियामकस्य वैद्युताग्नेर्योनौ स्थानेऽन्तरिक्षे शकुनं पक्षिरूपेण वर्तमानं भुरण्यं भर्तारम्। यद्वा। वृष्टि प्रदानादिन्दा सर्वस्य जगतः पोषकम्। भुरन धारनपोषणयोः। कण्ड्वादिः। अस्मादौणादिक उप्रत्ययः॥६॥