द्यावा॒ यम॒ग्निं पृ᳚थि॒वी जनि᳚ष्टा॒माप॒स्त्वष्टा॒ भृग᳚वो॒ यं सहो᳚भिः ।
ई॒ळेन्यं᳚ प्रथ॒मं मा᳚त॒रिश्वा᳚ दे॒वास्त᳚तक्षु॒र्मन᳚वे॒ यज᳚त्रम् ॥
ई॒ळेन्यं᳚ प्रथ॒मं मा᳚त॒रिश्वा᳚ दे॒वास्त᳚तक्षु॒र्मन᳚वे॒ यज᳚त्रम् ॥
पदपाठः (Word-by-word)
द्यावा᳚ । यम् । अ॒ग्निम् । पृ॒थि॒वी इति᳚ । जनि᳚ष्टाम् । आपः᳚ । त्वष्टा᳚ । भृग᳚वः । यम् । सहः᳚॑भिः ।
ई॒ळेन्य᳚म् । प्र॒थ॒मम् । मा॒त॒रिश्वा᳚ । दे॒वाः । त॒त॒क्षुः॒ । मन᳚वे । यज᳚त्रम् ॥
ई॒ळेन्य᳚म् । प्र॒थ॒मम् । मा॒त॒रिश्वा᳚ । दे॒वाः । त॒त॒क्षुः॒ । मन᳚वे । यज᳚त्रम् ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
यमग्निं द्यावापृथिवी व्यावापृधिव्यौ जनिष्टां अजनीषाताम् । जनेर्लुङ् व्यत्ययेन परस्मै पदम् । अपश्च यमुदपादयन् वैद्युतरूपेण त्वष्टा च यमजनयत् भृगवश्च यं सहोभिर्बलैः स्तोत्रादिसाधनैर्लब्धवन्तः। भृगवोऽविन्दन्निति ह्युक्तम् । ऋ. १०-४६-२। ईळेन्यं स्तुत्यं यं प्रथमं मातरिश्वा वायुरुपदादयत् अन्ये देवाश्च मनवे राज्ञे मनोरर्थाय यजत्रं यष्टव्यमग्निं ततक्षुः। निष्पादितवन्तः॥९॥