आ यो मू॒र्धानं᳚ पि॒त्रोरर᳚ब्ध॒ न्य᳚ध्व॒रे द᳚धिरे॒ सूरो॒ अर्ण᳚ः ।
अस्य॒ पत्म॒न्नरु᳚षी॒रश्व᳚बुध्ना ऋ॒तस्य॒ योनौ᳚ त॒न्वो᳚ जुषन्त ॥
अस्य॒ पत्म॒न्नरु᳚षी॒रश्व᳚बुध्ना ऋ॒तस्य॒ योनौ᳚ त॒न्वो᳚ जुषन्त ॥
पदपाठः (Word-by-word)
आ । यः । मू॒र्धान᳚म् । पि॒त्रोः । अर᳚ब्ध । नि । अ॒ध्व॒रे । द॒धि॒रे॒ । सूरः᳚ । अर्णः᳚ ।
अस्य᳚ । पत्म᳚न् । अरु᳚षीः । अश्व᳚॑बुध्नाः । ऋ॒तस्य᳚ । योनौ᳚ । त॒न्वः᳚ । जु॒ष॒न्त॒ ॥
अस्य᳚ । पत्म᳚न् । अरु᳚षीः । अश्व᳚॑बुध्नाः । ऋ॒तस्य᳚ । योनौ᳚ । त॒न्वः᳚ । जु॒ष॒न्त॒ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
योग्निः पित्रोः मातापितृभूतयोर्द्यावापृथिव्योः मूर्धान् आअरब्ध स्वतेजोभिरारभते यद्वा मातापितृभूतयोररण्योर्मूर्धानं शिरोवत् प्रधानभूतं मथनप्रदेशं आङीषदर्थे आरब्ध- ईषद्धिनस्ति निर्मथनकालेपि दाहेन दग्धुं समर्थः सूरः सुवीर्यस्याग्नेः अर्णः गमनशीलं तेजः अध्वरे यज्ञे निदधिरे यष्टारोनियमेन धारयन्ति अस्याग्नेः पत्मन् पतने अरुषीरा- रोचमानाः ऋतस्य यज्ञस्य योनौ स्थाने अश्वबुध्नाः व्याप्तमूलाः अशनबन्धनावा हवि- राहारान्विताइत्यर्थः तन्वः त्वदीयास्तनूर्जुषन्त कवयः सेवन्ते ॥ ३ ॥