कूचि᳚ज्जायते॒ सन᳚यासु॒ नव्यो॒ वने᳚ तस्थौ पलि॒तो धू॒मके᳚तुः ।
अ॒स्ना॒तापो᳚ वृष॒भो न प्र वे᳚ति॒ सचे᳚तसो॒ यं प्र॒णय᳚न्त॒ मर्ता᳚ः ॥
अ॒स्ना॒तापो᳚ वृष॒भो न प्र वे᳚ति॒ सचे᳚तसो॒ यं प्र॒णय᳚न्त॒ मर्ता᳚ः ॥
पदपाठः (Word-by-word)
कू॑चि᳚त् । जा॒य॒ते॒ । सन᳚यासु । नव्यः᳚ । वने᳚ । त॒स्थौ॒ । प॒लि॒तः । धू॒म॑के᳚तुः ।
अ॒स्ना॒ता । आपः᳚ । वृ॒ष॒भः । न । प्र । वे॒ति॒ । स॑चे᳚तसः । यम् । प्र॒॑नय᳚न्त । मर्ताः᳚ ॥
अ॒स्ना॒ता । आपः᳚ । वृ॒ष॒भः । न । प्र । वे॒ति॒ । स॑चे᳚तसः । यम् । प्र॒॑नय᳚न्त । मर्ताः᳚ ॥
सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)
नव्योनवतरः स्तुत्योवाग्निः कूचित् क्वचित् प्रदेशे जायते कुत्र सनयासु पुराणीषु जी- र्णास्वोषधीषु अरण्योः तथा पलितः पालयिताश्वेतवर्णोधूमकेतुः धूमप्रज्ञानोग्निः वने सर्व- स्मिन्नरण्ये तस्थौ तिष्ठति । यद्वा वने उदके मेघगते विद्युदात्मना तिष्ठतिच अस्नाता स्ना- नमकुर्वन् अनपेक्षितस्नानः सर्वदा शुद्धः सोग्निः आपः सुब् व्यत्ययः अपउदकानि शांत्यर्थं प्रवेति प्रगच्छति । तत्र दृष्टान्तः—वृषभोन यथावृषभः तृष्णोपशमनार्थमरण्यमध्यस्थान्युद- कानि प्रगच्छति तद्वत् मर्ता मनुष्यारुत्विजः सचेतसः समानमनस्काः समानप्रज्ञानाः सन्तः यमग्निं प्रणयन्त हविर्भिः प्रीणयन्ति ॥ ५ ॥