श्रवणम्

10.99.6 समानपद
स इद्दासं᳚ तुवी॒रवं॒ पति॒र्दन्ष᳚ळ॒क्षं त्रि᳚शी॒र्षाणं᳚ दमन्यत् ।
अ॒स्य त्रि॒तो न्वोज᳚सा वृधा॒नो वि॒पा व᳚रा॒हमयो᳚अग्रया हन् ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
सः । इत् । दास᳚म् । तु॒वि॒॑रव᳚म् । पतिः᳚ । दन् । ष॒ट्॑अ॒क्षम् । त्रि॒॑शी॒र्षाण᳚म् । द॒म॒न्य॒त् ।
अ॒स्य । त्रि॒तः । नु । ओज᳚सा । वृ॒धा॒नः । वि॒पा । व॒रा॒हम् । अयः᳚॑अग्रया । ह॒न्निति᳚ हन् ॥
▶ सायणभाष्यम् (Sayana Commentary)

स इत् स एवेन्द्रः पतिः सर्वस्य स्वामी दासमुपक्शपयितारं तुवीरवं बहुशब्दं सङ्ग्रामे भयङ्करं शब्दं कुर्वाणं वृत्रं दन् दमयन् शळक्षमक्शिषट्कोपेतं त्रिशीर्षाणं त्रिशिरस्कं त्वष्टुः पुत्रं विश्वरूपं दमन्यत्। दमितं प्रहर्तुमैच्छत्। अवधीदित्यर्थः। यद्वा। दमयतीति दमनः। नन्द्यादित्वाल्ल्युः। स इवाचरति। उपमानादाजारे। पा. ३-१-१०। इति क्यच्यन्त्यलोपश्चान्दसः। ततो लङि बहुलं छन्दसीत्यडभावः। किञ्च त्रित एतन्नामा महर्षिरस्येन्द्रस्यौजसा बलेन वृधानो वर्धमानो विपाङ्गुल्या। कीदृश्या। आयो अग्रयायोवत्कठिननखया वराहं वराहारमुदकवन्तं मेघं व्यहन्। विहतवान्॥६॥